Transkraniyal Doppler Ultrasonografi
Transcranial Doppler Ultrasonography (TCD)
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
54 yaşındaki bir erkek hasta, ani başlayan şiddetli baş ağrısı ve sol tarafta hemiparezi tabukuyla acil servise başvurur. Yapılan anjiyografide subaraknoid kanama saptanır. Yoğun bakım ünitesinde izlenen hastada 5. günde gelişebilecek serebral vazospazm riskini erken evrede yakalamak amacıyla yatak başında transkraniyal Doppler ultrasonografi uygulanır. Orta serebral arter (MCA) ortalama kan akım hızının normal değerlerin üzerine çıktığı ve pulsatilite indeksinin arttığı gözlemlenerek olası iskemik hasarın önüne geçmek için medikal tedavi protokolü derhal güncellenir.
Derin Analiz
Transkraniyal Doppler ultrasonografi (TCD), düşük frekanslı (genellikle 2 MHz) ultrason dalgalarının akustik pencerelerden (temporal kemik, forkamen magnum ve orbitas) kafatası içine gönderilmesi esasına dayanır. Yöntem, Doppler etkisini kullanarak hareketli kırmızı kan hücrelerinden yansıyan ses dalgalarının frekans kaymasını analiz eder ve serebral arteriyel sistemdeki kan akış hızını, akım yönünü ve pulsatilite indeksini saniyeler içinde hesaplar. Nöroloji ve yoğun bakım kliniklerinde vazospazm (örneğin subaraknoid kanama sonrası), intrakraniyal arterlerin darlığı, emboli izleme ve serebral dolaşım durmasının tespitinde yatak başı uygulanabilmesi en büyük metodolojik avantajıdır. İyonizan radyasyon içermemesi ve gerçek zamanlı (real-time) hemodinamik takip olanağı sunması, onu nörovasküler patolojilerin izlenmesinde kritik bir hemodinamik araç haline getirir.
Etimoloji
Latince 'trans-' [ötesinden, boyunca] + 'cranium' [kafatası] ve İngilizce 'Doppler' [Avusturyalı fizikçi Christian Doppler'in soyadından] + Yunanca 'ultrā' [öte, aşırı] + 'sonus' [ses] + 'graphein' [yazmak/çizmek]
Karıştırmayın
Karotis Duplex Ultrasonografi ile sıklıkla karıştırılır; karotis duplex boyundaki ekstrakraniyal damarları incelerken, TCD doğrudan kafatasının içindeki (intrakraniyal) ana arterleri değerlendirir.
Keşfetmeye Devam Edin
Doppler Etkisi
Doppler Etkisi
Doppler Effect
Dalga kaynağı ile gözlemcinin birbirine göre hareket etmesi durumunda, algılanan frekans ve dalga boyunda meydana gelen değişimdir.
İncele