Doppler Etkisi
Doppler Effect
Tanım
Dalga kaynağı ile gözlemcinin birbirine göre hareket etmesi durumunda, algılanan frekans ve dalga boyunda meydana gelen değişimdir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek hızla yaklaşan bir ambulansın siren sesinin, araç bize yaklaşırken tizleşmesi (frekans artışı), yanımızdan geçip uzaklaşırken ise aniden pesleşmesi (frekans düşüşü) Doppler etkisinin akustik düzeydeki en net tezahürüdür.
Derin Analiz
Fizik ve psikofizik bağlamında Doppler etkisi, bir dalga kaynağının (ses, ışık veya elektromanyetik radyasyon) bir gözlemciye yaklaşması ya da uzaklaşması neticesinde dalgaların frekanslarında gözlenen görünür sapmadır. Kaynak gözlemciye yaklaştıkça dalga boyları sıkışır ve frekans artar (akustikte ses tonunun incelmesi, optikte maviye kayma); uzaklaştıkça dalga boyları açılır ve frekans düşer (sesin kalınlaşması, kırmızıya kayma). Bilişsel bilimler ve algı psikolojisinde, işitsel uyaranların uzaysal konumlandırılması ve hareket algısının hesaplanmasında temel bir fiziksel taban oluşturur.
Etimoloji
Avusturyalı matematikçi ve fizikçi Christian Andreas Doppler'in (1803–1853) soyadından türetilmiştir.
Karıştırmayın
Rezonans ve akustik yansıma ile karıştırılabilir. Rezonans, bir sistemin dışsal frekanslara tepki olarak salınım genliğini artırmasıdır; Doppler etkisi ise hareket kaynaklı frekans kaymasıdır.