Uyku Felci
Sleep Paralysis
Tanım
Uykuya dalış veya uyanış evresinde ortaya çıkan, istemli kas hareketlerinin geçici olarak kaybı ve sıklıkla korkutucu hipnagogik/hipnopompik hallüsinasyonlarla karakterize bir parasomnidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi sekiz yaşındaki bir danışan, gece yatağa girdikten kısa bir süre sonra veya sabaha karşı uyanmaya yakın anlarda bilincinin açık olduğunu, odasını net bir şekilde gördüğünü ancak parmağını bile hareket ettiremediğini ifade etmektedir. Bu sırada göğsünün üzerinde ağır bir kütle hissettiğini, odada varlığını hissettiği karanlık bir silüetin kendisine yaklaşırken sesler çıkardığını belirterek yoğun bir panik ve boğulma hissiyle çığlık atmaya çalıştığını ancak sesini duyuramadığını aktarmaktadır.
Derin Analiz
Uyku felci, temel olarak hızlı göz hareketleri (REM) uykusunun atonik mekanizmalarının uyanıklık bilincine yanlış zamanda sızmasıyla ortaya çıkar. Normal fizyolojide REM evresinde kaslar, rüyaların fiziksel olarak enact edilmesini (canlandırılmasını) engellemek amacıyla tonusunu kaybeder ve geçici bir paralizi yaşar. Retiküler aktive edici sistemin (RAS) ve pons çekirdeklerinin geçici bir senkronizasyon bozukluğu, birey henüz tam olarak bilinç kazanmışken ya da uykuya geçiş aşamasındayken bu motor blokajın devrede kalmasına neden olur. Bu durum, motor korteks hareket komutu verirken kaslardan geri bildirim alınamaması nedeniyle beyin tarafından 'tehdit' veya 'baskı altında olma' şeklinde yorumlanır ve amigdalanın aşırı aktivasyonu sonucu odağı tehdit algısı olan canlı görsel-işitsel hallüsinasyonlar tetiklenir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Narkolepsi (uyku felci sıklıkla narkolepsinin bir semptomu olabilir ancak her uyku felci geçiren birey narkoleptik değildir), gece terörü (nrem uykusunda görülür, tam amnezi ile karakterizedir ve motor paralizi içermez) ve konversiyon bozukluğu.
Keşfetmeye Devam Edin
Retiküler Aktive Edici Sistem
Retiküler Aktive Edici Sistem
Reticular Activating System (RAS)
Beyin sapından kortekse uzanan, uyanıklık, dikkat ve uyku-uyanıklık döngülerinin düzenlenmesinde kritik rol oynayan nöronal ağ.
İncele