Hipnopompik
Hypnopompic
Tanım
Uykudan tam uyanıklık haline geçiş evresini tanımlayan ve bu geçiş esnasında ortaya çıkan duyusal algıları ifade eden sıfat.
Örnek Vaka / Uygulama
Sabit bir saatte alarm sesiyle uyanan 28 yaşındaki bir birey, yatağının kenarında siyah bir gölge figürün durduğunu net bir şekilde görür ve birkaç saniye içinde bu görüntünün kaybolduğunu fark ederek bunun bir rüya kalıntısı olduğunu idrak eder; bu klinik olarak tipik bir hipnopompik varsanı vakasıdır.
Derin Analiz
Hipnopompik durum, uyku mimarisinin REM (hızlı göz hareketi) evresinden uyanıklığa geçiş aşamasında nörofizyolojik olarak bilinç düzeyinin henüz tamamen entegre olamadığı bir araf fazdır. Bu süreçte talamokortikal devreler hâlâ rüya görme mekanizmalarının ürettiği içsel uyaranları işleMekte, buna karşın dış dünyanın nesnel gerçekliği kortikal düzeyde tam olarak filtrelenememektedir. Sonuç olarak ortaya çıkan hipnopompik varsanılar, genellikle işitsel, görsel veya dokunsal nitelikte olup, bireyin tam uyanma anında deneyimlediği ve patolojik olmayan, geçici algı yanılsamalarıdır.
Etimoloji
Yunanca 'hypnos' (uyku) ve 'pompos' (gönderici, refakatçi) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; uykudan uyandıran/uğurlayan anlamını taşır.
Karıştırmayın
Hipnagojik terimi ile sıkça karıştırılır; hipnagojik uykudan uyanıklığa değil, uyanıklıktan uykuya (uykuya dalış evresi) geçişi ifade eder.