Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hipnagojik

Hypnagogic

Tanım

Uyanıklıktan uyku evresine geçişteki alacakaranlık evresini tanımlayan, sıklıkla birincil süreç düşüncesinin ve hipnagojik hallüsinasyonların eşlik ettiği geçişsel durum.

Örnek Vaka / Uygulama

Yatakta uzanırken henüz tam olarak uyumamış olan bir bireyin, odanın duvarlarında geometrik desenlerin aktığını görmesi veya kendi adının fısıldandığını duyması hipnagojik bir deneyimdir; bu durum narcolepsy (narkolepsi) spektrumundaki patolojik hallüsinasyonlardan farklı olarak tamamen benign (iyi huylu) bir fizyolojik varyanttır.

Derin Analiz

Hipnagojik durum, uyanık bilincin rüya benzeri EEG paternlerine (alfa ve teta dalgalarının dominansı) evrildiği nörofizyolojik bir arayüzdür. Bu evrede, talamokortikal devrelerin duyusal gating (kapılama) mekanizmalarındaki gevşeme nedeniyle dış uyaranların işlenmesi yavaşlar ve içsel olarak üretilen görsel ya da işitsel simülasyonlar kortekste otantik algılar gibi deneyimlenir. Prefrontal korteksin mantıksal kontrolü zayıflarken, limbik sistem ve duyusal korteksler yüksek aktivite gösterir; bu da tam teşekküllü bir psikopatoloji olmaksızın non-volisyonel (istem dışı) mini rüya sekanslarının yaşanmasına zemin hazırlar.

Etimoloji

Fransızca 'hypnagogique' sözcüğünden türetilmiştir; Grekçe 'hypnos' (uyku) ile 'agōgos' (götüren, sevk eden) köklerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Hipnopompik (uykudan uyanırken yaşanan benzer geçiş durumu) ve lucid rüya (uyku esnasında rüya gördüğünün farkında olma durumu).