Hücre Dışı Birikinti
Extracellular Deposit
Tanım
Hücrelerin arasında veya çevresinde anormal maddelerin birikmesiyle oluşan, doku elastikiyetini ve işlevselliğini bozan yapı.
Örnek Vaka / Uygulama
72 yaşındaki bir bireyin otopsi beyin dokusu incelendiğinde, kortikal bölgelerde ve hipokampuste amiloid-beta proteinlerinin hücre dışı alanda yoğunlaşarak plaklar oluşturduğu, bu birikintilerin çevre nöronları baskılayarak bilişsel gerilemeye zemin hazırladığı gözlemlenmiştir.
Derin Analiz
Hücre dışı matrisin homeostazisinin bozulması sonucu ortaya çıkan bu birikimler, nörodejeneratif süreçlerin ve çeşitli sistemik patolojilerin temel belirleyicilerindendir. Özellikle Alzheimer hastalığı patogenezinde görülen amiloid plaklar, bu duruma klasik bir örnektir; hücre dışı alanda kümelenen amiloid-beta peptitleri, nöronal iletişim ağlarını, sinaptik plastisiteyi ve vasküler bütünlüğü fiziksel ve kimyasal olarak tahrip eder. Birikintilerin cinsi, protein yapısında (amilloidoz), lipid bazlı (ateroskleroz) veya mineral (kalsifikasyon) olabilir. Süreğen inflamatuar yanıtları tetikleyerek lokal doku hipoksisine ve nihayetinde hücre ölümüne (apoptoz) yol açarlar.
Etimoloji
Latince 'extra-' (dışında, ötesinde) + 'cellula' (küçük hücre, hücre) ve Latince 'depositum' (bir kenara koymak, bırakmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İntrasellüler birikim (hücre içi birikim, örn:tau yumakları) ile karıştırılır; temel fark birikimin hücre zarının içinde değil, hücreler arası matriks boşluğunda yer almasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Amiloid Plak
Amyloid Plaque
Serebral kortekste dejenere olmuş dendritlerle çevrili beta-amiloid proteinlerinin kümelenmesiyle oluşan ve Alzheimer hastalığının nöropatolojik belirtileriyle doğrudan ilişkili ekstrasellüler birikim.
Alzheimer Hastalığı
Alzheimer’s Disease
Hafıza, düşünce, davranış ve işlevsel yetilerde ilerleyici bir yıkımla karakterize, ekstraselüler amiloid plaklar ve intraselüler nörofibriler yumakların birikimiyle seyreden ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır.