Fartlek Antrenmanı
Fartlek Training
Tanım
Yoğun fiziksel efor gerektiren yüksek tempolu intervaller ile düşük tempolu dinlenme periyotlarının bireyin anlık dayanıklılığına göre serpiştirildiği esnek bir egzersiz modelidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir maraton koşucusunun, parkurdaki bir ağaca kadar depar atması, ardından nefesi sakinleşene kadar tempolu yürüyüşe geçmesi ve bu döngüyü sabit bir zaman çizelgesine bağlı kalmaksızın tamamen o anki fiziksel hissiyatına göre tekrarlaması.
Derin Analiz
Fartlek antrenmanı, kardiyovasküler sistem üzerinde hem aerobik hem de anaerobik stres yaratarak metabolik esnekliği artıran yapılandırılmamış bir interval metodolojisidir. Sabit tempolu koşuların aksine, kişinin kendi algılanan zorlanma derecesine (rate of perceived exertion - RPE) dayalı olarak tempoyu sezgisel biçimde değiştirmesini gerektirir. Bu durum, merkezi sinir sisteminin proprioseptif geri bildirimleri işleme kapasitesini ve kasların laktat eşiğini optimize eder. Bilişsel ve davranışsal düzeyde ise, dışsal kronometrik baskı ortadan kalktığı için sporcunun içsel motivasyonunu ve beden farkındalığını (interoception) pekiştirir.
Etimoloji
İsveççe kökenli bir bileşik olup, 'fart' (hız) ve 'lek' (oyun) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime manasıyla 'hız oyunu' anlamına gelir.
Karıştırmayın
Katı süre ve dinlenme oranlarına dayanan geleneksel interval antrenmanı ile karıştırılır; fartlek metodunda ise önceden belirlenmiş katı kurallar veya mesafeler yerine tamamen spontane ve esnek bir akış bulunur.