Kafeterya Tipi Beslenme
Cafeteria Feeding
Tanım
Çocuklarda ve deney hayvanlarında açlık dürtüsünü incelemek amacıyla, deneklere geniş bir besin yelpazesi sunularak dengeli ve yaşamı sürdürülebilir beslenmeyi seçme eğilimlerinin gözlemlendiği deneysel bir tekniktir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir gelişimsel psikoloji laboratuvarında, daha önce hiçbir kısıtlı diyetle karşılaşmamış bebek deneklerin önüne protein, karbonhidrat, sağlıklı yağlar, vitamin ve mineral açısından zengin farklı gıda seçeneklerinin bulunduğu tepsiler konur. Araştırmacılar, haftalar boyunca bebeklerin yaptığı gıda tercihlerini kaydederek, bireylerin kendi biyolojik eksikliklerine göre (örneğin kalsiyum veya demir gereksinimi arttığında o mineralleri içeren gıdalara yönelme) dengeli bir beslenme profilini kendiliğinden oluşturup oluşturmadığını istatistiksel olarak analiz eder.
Derin Analiz
Kafeterya tipi beslenme paradigması, organizmanın homeostatik düzenleme kapasitesini ve besin bilgelik hipotezini (body wisdom) test etmek için gelişmiş karşılaştırmalı psikoloji ve beslenme psikolojisi laboratuvarlarında kullanılır. Klasik olarak Clara Davis'in 1928'deki çığır açan çalışmalarına dayanan bu teknik, bireylerin (özellikle süt çocuklarının veya kemirgenlerin) dışsal yönlendirmeler olmaksızın, içsel fizyolojik gereksinimlerine göre makro ve mikro besinleri sezgisel olarak dengeleyip dengeleyemeyeceğini inceler. Nörobiyolojik düzeyde, bu süreç hipotalamik homeostatik kontrol mekanizmaları ile mezolimbik ödül devresi arasındaki etkileşimi; tat, koku ve somatosasensoryel uyarıcıların besin seçimi üzerindeki rolünü ampirik olarak ortaya koyar. Modern davranış bilimlerinde ise obezite, hedonik açlık ve hiperpalatabl (aşırı lezzetli) gıdaların bu doğal homeostatik mekanizmayı nasıl manipüle ettiğini anlamak için temel bir referans çerçevesidir.
Etimoloji
İngilizce 'cafeteria' (çeşitli yemeklerin servis edildiği açık büfe alanları, İspanyolca 'cafetería' kökenli) ve 'feeding' (besleme, beslenme) kelimelerinin birleşiminden oluşan deneysel bir terimdir.
Karıştırmayın
Serbest beslenme (ad libitum feeding) ile sıklıkla karıştırılır; ancak ad libitum tek bir standart gıdanın sınırsız sunumunu ifade ederken, kafeterya tipi beslenme çok sayıda farklı gıda seçeneğinin eş zamanlı sunumunu gerektirir.