Dextro-
Dextro- (dextr-)
Tanım
Biyolojik, anatomik veya kimyasal yapılarda sağ tarafı veya sağa yönelimi ifade eden bir birleşik form eki.
Örnek Vaka / Uygulama
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tedavisinde kullanılan dekstroamfetamin molekülü, adını yapısının düzlemsel polarize ışığı sağa çevirmesinden (dextro-) alır ve bu spesifik konfigürasyon sayesinde presinaptik dopamin salınımını güçlü bir şekilde tetikler.
Derin Analiz
Nörobilim ve biyokimyada 'dextro-', moleküler yapının optik izomerizm bağlamında sağa dönüklüğünü (dekstrotator, örn: d-amfetamin) ya da vücut anatomisinde sağ yönelimli lateralizasyonu belirtmek için kullanılır. Kiralite (kiralite) kavramında moleküllerin uzaysal yönelimini sınıflandırmada temel bir belirteçtir. Klinik psikofarmakolojide, bazı psikoaktif moleküllerin 'dextro' formları (örneğin dekstroamfetamin), reseptör afinitesi ve farmakokinetik profil açısından 'levo' (sol) izomerlerinden belirgin şekilde ayrılır ve merkezi sinir sistemi üzerindeki uyarıcı etkileri daha yüksektir.
Etimoloji
Latince 'dexter' (sağ, sağ taraftaki, elverişli) sözcüğünden türetilmiş bir birleşik form önekidir.
Karıştırmayın
Levocu (-) veya sinister önekleriyle karıştırılır; dextro- sağ yönelimi veya sağa dönüklüğü ifade ederken, levo- sol yönelimi tanımlar.