Merkezi Sinir Sistemi Bozukluğu
Central Nervous System Disorder
Tanım
Beyin ve omuriliği kapsayan merkezi sinir sisteminin işlevsel veya yapısal bozulmalarını tanımlayan üst çatı klinik kategori.
Örnek Vaka / Uygulama
45 yaşındaki bir hastanın ilerleyici denge kaybı, istemsiz kas hareketleri, ekstremitelerde güçsüzlük ve bilişsel işlevlerde yavaşlama şikayetleriyle kliniğe başvurması ve yapılan nörogörüntüleme ile elektrofizyolojik tetkikler sonucunda merkezi sinir sistemini etkileyen primer bir patolojinin saptanması.
Derin Analiz
Merkezi sinir sistemi bozuklukları; nörodejeneratif süreçler, vasküler olaylar, travmatik hasarlar, otoimmün ataklar veya genetik mutasyonlar zemininde ortaya çıkabilir. Beyin ve omurilik dokusundaki nöronal ağların homeostazının bozulması, sinyal iletiminde aksamalara yol açarak motor, duyusal, bilişsel ve otonomik defisitlerle kendini gösterir. Klinik pratikte etiyoloji; nekroz, apoptoz, demyelinizasyon veya anormal protein birikimleri (örneğin amiloid plakları, tau proteinleri) üzerinden incelenir.
Etimoloji
Latince 'centralis' (merkezî) + Yunanca 'neuron' (sinir) ve Latince 'systema' + 'dis-' (ayrılma/bozulma) ve 'ordinare' (düzenlemek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Periferik sinir sistemi bozuklukları (yalnızca kraniyal sinirlerin kökleri dışındaki ve omurilik dışındaki sinirleri etkilemesiyle ayrılır) ve psikiyatrik bozukluklar (doğrudan yapısal bir nörolojik lezyondan ziyade davranışsal ve duygu durum kriterleriyle tanımlanması bakımından farklılaşır).