Seçici Yetiştirme
Selective Rearing
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında kedi yavrularının doğumdan itibaren yalnızca dikey çizgilerin bulunduğu bir çevrede büyütülmesi (yatay çizgilerden yalıtılması), ilerleyen dönemde bu hayvanların yatay çizgileri algılamasını sağlayan kortikal nöronların gelişmemesine ve yatay nesnelere karşı körleşmelerine neden olur.
Derin Analiz
Seçici yetiştirme, nörogelişimsel süreçlerde deneyimin (çevresel girdinin) rolünü incelemek için kullanılan temel bir nörofizyoloji ve gelişimsel psikoloji yöntemidir. Temel dayanağı, erken dönem duyusal yoksunluk veya belirli uyarıcılara maruz kalma durumlarının, merkezi sinir sisteminin mimarisini ve işlevsel organizasyonunu kalıcı olarak değiştirdiğidir. Örneğin, kritik dönemlerde görsel girdinin manipüle edilmesi, primer görsel korteksteki nöronal duyarlılığı, yönelim sütunlarını ve oküler dominans sütunlarının topografik haritalanmasını doğrudan dönüştürür. Bu bulgular, beyin plastisitesinin sınırlarını ve genetik program ile çevresel etkileşimin sinir devrelerini şekillendirmedeki kritik pencere mekanizmalarını ampirik olarak kanıtlar.
Etimoloji
İngilizce 'select' [seçmek, ayırmak] (Latince: *seligere*) + 'rearing' [yetiştirmek, büyütmek] (Eski İngilizce: *ræran* [kaldırmak, yükseltmek]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Yoksunluk (deprivation) kavramı ile sıklıkla karıştırılır; ancak yoksunluk genel bir girdisizliği ifade ederken, seçici yetiştirme spesifik uyarıcıların kısıtlanmasını veya kontrollü verilmesini kapsar.
Keşfetmeye Devam Edin
Kritik Dönem
Kritik Dönem
Critical Period
Organizmanın yaşam döngüsünde, belirli çevresel uyaranlara karşı en yüksek duyarlılığa sahip olduğu ve bu pencere kaçırıldığında ilgili işlevin normal olarak kazanılamadığı hassas gelişim evresi.
İncele
Nöral Plastisite
Nöral Plastisite
Neural Plasticity
Sinir sisteminin deneyimler, öğrenme veya çevresel uyaranlar doğrultusunda yapısal ve işlevsel olarak kendini yeniden organize etme kapasitesidir.
İncele
Oküler Dominans
Oküler Dominans
Ocular Dominance
Striat korteksteki nöronların, bir gözden gelen görsel uyarımlara diğer gözdekine kıyasla çok daha güçlü bir elektriksel yanıt verme eğilimi.
İncele