Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Figür-zemin Bozulması

Figure–ground Distortion

Tanım

Bir nesnenin arka planının, nesnenin algılanmasını engellemesi ve bireyin nesneye odaklanamaması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik ortamda yapılan nöropsikolojik testler sırasında, karmaşık bir çizimde hastanın hastane odasının duvar kağıdı deseni ile masanın üzerindeki kalemi birbirinden ayırt edememesi; kalemin zemin içinde kaybolduğunu ifade ederek odaklanamaması.

Derin Analiz

Gestalt psikolojisi ilkelerinden 'figür-zemin' (şekil-fon) ayrımının işlevsizleştiği durumlarda ortaya çıkan algısal bir patolojidir. Görsel sistem, uyaranları öne çıkan bir odak (figür) ve arkada kalan nötr alan (zemin) olarak organize edemediğinde, bilişsel yük katlanarak artar. Nöropsikolojik düzeyde, parietal korteks ve ventral görsel akıştaki işleme kusurlarıyla ilişkilendirilir. Uyaran ayrıştırma mekanizmalarının bozulması, dikkat eksiklikleri, şizofreninin erken evreleri veya nörodejeneratif süreçlerde sıklıkla gözlemlenen görsel-mekansal entegrasyon hatalarının temelini oluşturur.

Etimoloji

Latince 'figura' (şekil, biçim) ve Eski İngilizce 'grund' (zemin, dip) kelimelerinin birleşiminden oluşan 'figure-ground' kavramı ile Latince 'distortio' (bükülme, çarpılma) kökünün birleşimi.

Karıştırmayın

Görsel agnozi (nesneleri tanıyamama) ve figür-zemin tersinmesi (Gestalt illüzyonlarında figür ile zemin yer değiştirmesi). Figür-zemin bozulması bir illüzyon değil, algısal organizasyon kusurudur.