Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kinezi

Kinesia

Tanım

Hareketin kendisini veya hareket algısının bedensel sistemler üzerயோ (özellikle vestibüler sistem) yarattığı etkileri ifade eden genel klinik ve fizyolojik kavram.

Örnek Vaka / Uygulama

Gemi yolculuğu sırasında denizin dalgalı hareketini gözleriyle gören ancak iç kulaktaki vestibüler aparatın bildirdiği ivmelenmeyi kabinde otururken tam olarak deneyimleyemeyen bir bireyin, duyusal çelişki (sensory mismatch) nedeniyle ani mide bulantısı, soğuk terleme ve yönelim bozukluğu yaşaması.

Derin Analiz

Kinezi, temelinde iç kulaktaki yarım daire kanalları ve otolit organların (vestibüler sistem) sunduğu veriler ile görsel ve somatosensoriyel girdiler arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanan fizyolojik süreçleri kapsar. APA sınıflandırmasında doğrudan 'motion sickness' (hareket hastalığı) ile tutulsa da, nörolojik düzeyde özgül bir duyusal entegrasyon bozukluğuna işaret eder. Beyin, hareket algısını beklenen somatosensoriyel geri bildirimle eşleştiremediğinde, otonom sinir sistemi uyarılır ve bulantı, baş dönmesi, vazomotor değişiklikler gibi semptom kompleksi ortaya çıkar. Klinik pratikte vestibüler rehabilitasyon ve nörolojik adaptasyon mekanizmalarının incelenmesinde temel bir referans noktasıdır.

Etimoloji

Antik Yunanca 'kīnesis' (hareket, yer değiştirme) sözcüğünden türetilmiş olup, hareketin algılanması ve organizma üzerindeki fizyolojik etkilerini tanımlamak için kullanılan kök bir terimdir.

Karıştırmayın

Kinestezi (kas ve eklem hareketlerinin farkındalığı) ile sıklıkla karıştırılır; kinezi genel olarak hareketin kendisini veya patojenik hareket algısını ifade ederken, kinestezi proprioseptif sistemin işlevidir.