Yarım Daire Kanalları
Semicircular Canals
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Lunaparkta hızlı trende aniden aşağı doğru hızlanan veya virajı dönen bir kişinin baş hareketleri, yarım daire kanallarındaki endolenf sıvısının akışını değiştirir. Bu akış, beynin göz kaslarıyla koordineli çalışmasını sağlayarak (vestibülooküler refleks) bakışın sabit kalmasına ve dengenin korunmasına imkan tanır; aksi takdirde hareket halinde dünyayı net olarak görmek imkansız olurdu.
Derin Analiz
Yarım daire kanalları; superior (üst), posterior (arka) ve horizontal (yatay) olmak üzere birbirine yaklaşık 90 derecelik açı yapan üç halkadan meydana gelir. Vestibüler sistemin kritik bir parçasını oluşturan bu yapılar, endolenf adı verilen sıvı ile doludur. Baş hareket ettiğinde, eylemsizlik prensibi gereği bu sıvı kanallar içinde hareket eder ve ampulla bölgesindeki kupula adı verilen jelatinimsi yapıyı yerinden oynatır. Kupulanın yer değiştirmesi, içindeki tüy hücrelerinin (hair cells) sillerinin bükülmesine yol açar. Bu mekanik deformasyon, mekanoreseptörler aracılığıyla iyon kanallarının açılmasını tetikler ve vestibülokoklear sinir (CN VIII) üzerinden beyne ve beyinciğe elektriksel uyarılar gönderilir. Böylece başın açısal ivmelenmesi hassasiyetle kodlanır.
Etimoloji
Latince 'semi-' [yarı] + 'circulus' [daire/çember] ve 'canalis' [boru/kanal] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Otolit organlar (tulumcuk ve kesecik / utricle ve saccule) ile sıkça karıştırılır; otolit organlar yerçekimi ile doğrusal (lineer) ivmelenmeyi algılarken, yarım daire kanalları yalnızca dönme (açısal) hareketlerini algılar.
Keşfetmeye Devam Edin
Vestibüler Sistem
Vestibüler Sistem
Vestibular System
Vücudun dengesini, postürünü ve uzaysal yönelimini korumaktan sorumlu, iç kulaktaki yapılar, vestibüler sinir ve ilgili kortikal bölgelerden oluşan duyusal sistem.
İncele
Endolenf
Endolenf
Endolymph
İç kulağın membranöz labirentini dolduran, potasyumdan zengin özel iç kulak sıvısıdır.
İncele
Ampulla
Ampulla
Ampulla
Bir kanalın veya geçidin kese benzeri genişlemiş ucu; iç kulaktaki yarım daire kanallarında yer alan formasyonlar denge duyusunun düzenlenmesinde kritik rol oynar.
İncele