Konstitüsyonel Faktör
Constitutional Factor
Tanım
Kişiliğin, mizaç özelliklerinin ve belirli ruhsal ile fiziksel bozuklukların etiyolojisine katkıda bulunduğuna inanılan temel fizyolojik ve kalıtsal eğilim.
Örnek Vaka / Uygulama
Otonom sinir sistemi aşırı reaktif (sempatik tonusu yüksek) bir konstitüsyonel faktöre sahip bir birey, günlük yaşamın olağan stres faktörleri karşısında bile yoğun anksiyete ve somatik panik belirtileri geliştirmeye yatkındır.
Derin Analiz
Biyolojik psikoloji ve kişilik kuramlarında konstitüsyonel faktörler, bireyin genetik mirası ile prenatal ve postnatal dönemde şekillenen somatik altyapısının bir bileşkesi olarak ele alınır. Dolaşım, kas-iskelet ve endokrin sistemlerin işleyiş biçimleri ile nörobiyolojik eşikler bu kategoriye dahildir. Bu faktörler, çevresel uyaranlara verilecek reaksiyonların sınırlarını çizen bir pre-dispozisyon (yatkınlık) matrisi oluşturur. Klinik pratikte, bu yapısal eğilimler ile epigenetik süreçlerin etkileşimi, psikopatolojilerin gelişiminde kritik bir determinanttır.
Etimoloji
Latince 'constitutio' (yerleşme, yapı, tertip) kelimesinden türetilmiştir; organizmanın doğuştan gelen yapısal, bedensel ve fizyolojik organizasyonunu ifade eder.
Karıştırmayın
Çevresel faktörler ve edinilmiş davranış kalıpları ile sıklıkla karıştırılır; ayırt edici temel fark, konstitüsyonel faktörlerin öğrenilmiş olmaktan ziyade yapısal ve kökensel olarak organizmanın biyolojik donanımına içkin olmasıdır.