Ektohormon
Ectohormone
Tanım
Vücut dışına salgılanarak aynı türün diğer bireyleri üzerinde fizyolojik veya davranışsal tepkiler uyandıran kimyasal mesajcı; feromon için kullanılan alternatif terim.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında yapılan bir davranışsal ekoloji deneyinde, dişi ipek böceklerinin salgıladığı ektohormonların (feromonların) rüzgar akımıyla kilometrelerce uzaktaki erkekleri yönlendirdiği ve spesifik çiftleşme uçuşu motor programlarını aktive ettiği gözlemlenmiştir.
Derin Analiz
Ektohormon kavramı, endokrin sistemin klasik sınırlarını aşarak kimyasal iletişim ağını bireyler arası düzeye taşır. Biyolojik ve ekolojik bağlamda, salgılayan organizmanın dış ortamda bıraktığı bu kimyasallar, karşı cinsin çekilmesi, alarm tepkilerinin tetiklenmesi veya sosyal hiyerarşinin düzenlenmesi gibi kritik evrimsel süreçleri yönetir. Nörokimyasal açıdan, bu moleküller vomeronazal organ (koku alma sistemiyle ilişkili ek duyu yapısı) veya ana olfaktör sistem aracılığıyla algılanır ve hipotalamik yollar üzerinden nöroendokrin yanıtları tetikler.
Etimoloji
Yunanca 'ektos' [dışında, hariç] + 'hormon' [uyaran, harekete geçiren, hormaein fiilinden] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Endokrin hormonlarla (vücut içi salgılar) sıkça karıştırılır; aralarındaki temel fark, ektohormonların organizma dışına salınaraklerarası (interindividual) iletişim kurması, endokrin hormonların ise kan dolaşımı yoluyla organizma içinde (intraindividual) etki göstermesidir.