Göz Baskınlığı
Eye Dominance
Tanım
Bireyin iki gözünden birini diğerine kıyasla görsel görevlerde istemsiz veya bilinçsiz olarak daha fazla tercih etme eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir optومتrist muayenesinde veya keskin nişancılık eğitiminde, bireyin hedefi hangi gözüyle kapattığına bakılmaksızın odaklandığını belirlemek için 'delik kart testi' (hole-in-card test) uygulanır. Birey iki eliyle tuttuğu ortası delik karttan uzaktaki bir nesneye baktığında, kartı kendine doğru çektiğinde delik otomatik olarak baskın olan gözün önünde kalır.
Derin Analiz
Göz baskınlığı, optik eksen hizalaması ve iki göz arasındaki keskinlik (akuitis) farklarından kaynaklanan nörolojik ve duyusal bir asimetridir. Binoküler görme sırasında beyin, görsel girdileri işlerken genellikle baskın olan gözün sinyallerine öncelik tanır. Bu durum, görsel alanın işlenmesinde ve motor koordinasyonda lateralizasyon göstergesidir. Genellikle sağ göz baskınlığı daha yaygın görülmekle birlikte, el dominansı ile her zaman birebir örtüşmez; çapraz dominans (sol göz, sağ el vb.) vakaları da sıklıkla karşılaşılan bir durumdur.
Etimoloji
İngilizce 'eye' (göz, Eski İngilizce 'ēage') ve 'dominance' (baskınlık, Latimce 'dominari' [hükmetmek, efendi olmak] kökünden türetilmiştir).
Karıştırmayın
El dominansı (handedness) ile karıştırılsa da, el ve göz baskınlığı aynı hemisferik kontrol mekanizmalarına tam olarak bağımlı değildir ve birbirinden bağımsız olarak çapraz seyredebilir.
Keşfetmeye Devam Edin
Binoküler Görme
Binocular Vision
Çevrenin üç boyutlu olarak algılanmasını sağlayan, iki gözün normal ve koordine işlevselliği.
Çapraz Dominans
Crossed Dominance
Vücudun motor veya duyu organlarındaki dominant tarafın (örneğin el veya ayak), kontralateral yarı küre kontrolü yerine ipsilateral veya çapraz bir organizasyon sergilemesi durumu.