Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yaklaşma Tepkisi

Approach Response

Tanım

Bir organizmanın herhangi bir uyaranla arasındaki fiziksel mesafeyi azaltmasını veya uyarana yönelmesini sağlayan davranışsal tepkilerin tamamıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik ortamda sosyal anksiyete bozukluğu tedavisine maruz bırakma (exposure) terapisi alan bir danışanın, korktuğu sosyal uyarandan kaçınmak yerine yavaşça göz teması kurması ve o yöne doğru adım atması bir yaklaşma tepkisi örneğidir.

Derin Analiz

Yaklaşma tepkisi, motivasyonel sistemlerin ve ödül devresinin temel çıktı mekanizmalarından biridir. Mezolimbik dopaminerjik yolak, ventral striatum ve nükleus akkumbens üzerinden işleyen bu süreç, çevredeki belirli bir nesne, olay veya organizmaya doğru yönelme eğilimini tetikler. Bilişsel ve davranışsal düzeyde bu tepki, yaklaşma-kaçınma çatışmalarının (approach-avoidance conflict) pozitif vektörünü oluşturur. Organizmanın hayatta kalma, beslenme, üreme ve sosyal bağ kurma gibi adaptif gereksinimleri doğrudan bu motor ve motivasyonel yönelime dayalıdır. Nörofizyolojik olarak yaklaşma motivasyonu sıklıkla sol frontal kortikal aktivite ile ilişkilendirilir.

Etimoloji

Latince 'ad-' (yönelik, -e doğru) kökünden türetilen adience kavramı ile Eski İngilizce 'responsum' (karşılık vermek, yanıtlamak) kelimesinin birleşiminden türemiştir.

Karıştırmayın

Kaçınma tepkisi (avoidance response) ile sıklıkla karıştırılır; kaçınma uyarandan uzaklaşmayı sağlarken yaklaşma tepkisi tam tersi bir vektör izler.