Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Miks Transkortikal Afazi

Mixed Transcortical Aphasia (mtca)

Tanım

Hem ön hem de arka konuşma alanlarının izole olması sonucu ortaya çıkan, kelime anlamının kavranamadığı ancak kelime tekrarı yeteneğinin korunduğu nadir bir afazi türüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

64 yaşında bir erkek hasta, geçirdiği hipoksik iskemik atak sonrasında acil servise getirilir. Doktor hastaya 'Bugün hava nasıl, dışarı çıkmak istiyor musun?' diye sorduğunda hastadan hiçbir anlamlı yanıt alınamaz, sadece boş bir bakış gözlenir. Ancak doktor cümleyi yavaşça tekrarladığında, hasta anında ve kusursuz bir diksiyonla 'Bugün hava nasıl, dışarı çıkmak istiyor musun?' cümlesini tekrarlar. Hastaya elma gösterilip 'Bu nedir?' diye sorulduğunda ise ismini söyleyemez, fakat 'Elma' denildiğinde aynı kelimeyi tekrar eder.

Derin Analiz

Miks transkortikal afazi (izolasyon sendromu olarak da bilinir), Broca ve Wernicke alanlarını çevreleyen kortikal dokuların sağlam kalmasına rağmen, bu merkezlerin diğer beyin bölgeleriyle olan bağlantılarının bilateral (çift taraflı) veya yaygın lezyonlar nedeniyle kesilmesiyle karakterizedir. Nörolojik açıdan en çarpıcı özelliklerden biri, hastanın söylenenleri anlamamasına ve spontan konuşma üretememesine karşın, kendisine yöneltilen cümleleri kusursuz bir şekilde tekrarlayabilmesi (ekolali düzeyinde) durumudur. Bu durum, işitsel girdi ile motor çıktı arasındaki doğrudan subkortikal liflerin (arkuat fasikülüs dahil) sağlam olduğunu ancak anlamlandırma merkezlerinin kortikal entegrasyondan koparıldığını gösterir. Genellikle karotis arter oklüzyonları veya karbon monoksit zehirlenmesi gibi sınır bölge (watershed) infarktları sonucunda gelişir.

Etimoloji

Latince 'mixtus' [karışık] + 'trans-' [ötesinde, boyunca] + 'cortex' [kabuk, beyin kabuğu] ve Yunanca 'aphasia' [a- [olumsuzluk] + phasis [konuşma]] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Transkortikal duyusal afazi (sadece arka bölge tutulumu ile ayrılır; hasta tekrarlar ancak anlama bozuktur, burada ise ek olarak spontan konuşma tamamen yitirilmiştir) ve İletim afazisi (bu vakalarda kelime anlama kapasitesi korunmuştur ancak tekrar yeteneği ağır derecede bozulmuştur).