Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Darwinci Uygunluk

Darwinian Fitness

Tanım

Belirli bir organizmanın veya genotipin, doğal seçilim yoluyla canlı ve doğurgan yavrular meydana getirmedeki göreceli üreme başarısı.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek rakımlı dağlık bölgelerde yaşayan bir dağ keçi popülasyonunda, kalın kürke sahip bireyler kış soğuklarında daha yüksek hayatta kalma oranına (viability) sahip oldukları ve ilkbaharda daha fazla sağlıklı yavru dünyaya getirebildikleri için, ince kürklü hemcinslerine kıyasla daha yüksek bir Darwinci uygunluk sergilerler.

Derin Analiz

Evrimsel biyoloji ve davranış genetiğinde 'uygunluk' (fitness), fiziksel güç veya zindelikten ziyade genlerin sonraki nesillere aktarılma kapasitesini ifade eder. Bu kavram mutlak değil, popülasyondaki diğer bireylere kıyasla 'göreceli' bir ölçüttür. Doğal seçilimin temel para birimi olan Darwinci uygunluk; hayatta kalma (viability), bulma (mating success) ve doğurganlık (fecundity) bileşenlerinin vektörel birleşimidir. Kapsayıcı uygunluk (inclusive fitness) teorisi ile akraba seçilimi (kin selection) gibi alt dinamikler, bireyin kendi üremesinin yanı sıra genetik akrabalarının üreme başarısına yaptığı dolaylı katkıları da hesaba katarak bu analitiği genişletir.

Etimoloji

İngilizce 'Darwin' (Charles Darwin'in soyadı) + 'fitness' (uygunluk, elverişlilik, uyum; Eski İngilizce 'fittian' [uygun olmak] kökünden türetilmiştir)

Karıştırmayın

Fiziksel zindelik (cardiorespiratory fitness) ve yaşam süresi (longevity) ile sıklıkla karıştırılır. Uzun yaşamak veya fiziksel olarak güçlü olmak, eğer yavru üretimine ve bu yavruların hayatta kalmasına doğrudan katkı sağlamıyorsa Darwinci uygunluğu artırmaz.