Vitalizm
Vitalism
Tanım
Canlı organizmaların işlevlerinin, mekanik ve indirgemeci yasalardan bağımsız olarak, kendine has bir yaşam gücü veya ilkesi tarafından belirlendiğini savunan teori.
Örnek Vaka / Uygulama
Gelişimsel psikolojide bir organizmanın büyüme ve olgunlaşma potansiyelini sadece genetik kodlar ve çevresel uyaranlarla değil, organizmanın içsel, teleolojik (amaca yönelik) bir yönelimiyle açıklamaya çalışan bir araştırmacının yöntemsel varsayımları vitalist izler taşır.
Derin Analiz
Vitalizm, tarihsel olarak biyolojik süreçlerin tamamen fiziksel ve kimyasal mekanizmalarla açıklanamayacağını iddia eden epistemolojik bir duruştur. Hans Driesch'in 'enteleki' kavramı ve Henri Bergson'un 'élan vital' (yaşam atılımı) argümanı üzerinden şekillenen bu yaklaşım, psikolojik ve biyolojik yaşamın indirgemeci materyalizme karşı özerkliğini savunur. Çağdaş bilişsel bilimler ve nörobiyoloji, yaşamı ve zihni emerjan (beliren) özellikler ve karmaşık sistem dinamikleriyle açıkladığı için vitalizmi ampirik olarak geçersiz kılsa da, zihin-beden felsefesindeki bütünlükçü tartışmaların kökeninde yer alması bakımından tarihsel bir öneme sahiptir.
Etimoloji
Latince 'vita' (yaşam, hayat) kökünden türetilmiş olup, canlılığı ve yaşamın özünü fiziksel süreçlerin ötesinde bir ilkeye dayandıran felsefi ve bilimsel geleneği ifade eder.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Élan Vital
Élan Vital
Élan Vital
Fransız filozof Henri Bergson'un felsefesinde, canlı organizmalara can veren ve evrimsel süreci belirli bir amaca doğru iten hayati güç veya yaşam atılımı.
İncele
İndirgemecilik
İndirgemecilik
Reductionism
Karmaşık olgu, sistem veya kuruntuların; daha basit, temel ya da daha alt düzeydeki unsurlara ve yasalara indirgenerek açıklanması stratejisi.
İncele