Baz Çifti
Base Pair
Tanım
DNA veya RNA'nın çift sarmal yapısında hidrojen bağlarıyla birbirine tutunan iki nükleobazdan oluşan temel moleküler birim.
Örnek Vaka / Uygulama
İnsan genom projesinde, yaklaşık 3.2 milyar baz çiftinden oluşan DNA diziliminin haritalandırılması, genetik hastalıkların moleküler temellerinin anlaşılmasında ve kişiselleştirilmiş tıp uygulamalarında referans alınmıştır.
Derin Analiz
Moleküler biyoloji ve genetik düzlemde baz çifti (bp), nükleik asit moleküllerinin yapı taşlarının bir araya gelme biçimini ve genomik bilginin kodlanma kapasitesini niteler. Watson-Crick eşleşme kurallarına göre adenin timin ile (RNA'da urasil ile), guanin ise sitozin ile spesifik hidrojen bağları kurar. Bu bağlar, çift sarmalın termodinamik kararlılığını sağlarken, replikasyon ve transkripsiyon süreçlerinde kalıp niteliği taşıyarak genetik bilginin yüksek sadakatle kopyalanmasını mümkün kılar. Alternatif bağlanma biçimleri (Hoogsteen eşleşmeleri gibi) özellikle RNA üç boyutlu katlanmalarında işlevsel çeşitlilik yaratır.
Etimoloji
Fransızca 'base' [kimyasal baz, asidin zıddı] ve İngilizce 'pair' [çift] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Nükleobazların eşleşme özelliğini ifade eder.
Karıştırmayın
Nükleotid ile karıştırılır; nükleotid tek bir baz, şeker ve fosfat grubundan oluşan monomerik birimdir, baz çifti ise bu birimlerin karşılıklı zincirlerde bağ kurmuş halidir.