Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Gama-endorfin

Gamma-endorphin

Tanım

Hipofiz bezinde ve merkezi sinir sisteminde üretilen, opiyat reseptörlerine bağlanarak ağrı modülasyonu ve duygu durum düzenlenmesinde rol oynayan endojen bir nöropeptittir.

Örnek Vaka / Uygulama

Kapsamlı bir nörobiyolojik araştırmada, akut stres faktörüne maruz kalan deneklerin serebrospinal sıvısındaki gama-endorfin seviyelerinin homeostatik dengeyi korumak amacıyla geçici olarak dalgalandığı gözlemlenmiştir.

Derin Analiz

Gama-endorfin, beta-lipotropin molekülünün parçalanmasıyla ortaya çıkan pro-opiomelanokortin (POMC) türevi bir peptittir. Nörobiyolojik düzeyde, özellikle beyin içi ödül sistemleri ve stres yanıt mekanizmaları üzerinde etkilidir. Opioid reseptör alt tipleri (özellikle mu ve delta) ile etkileşime girerek nöronal ateşlemeyi baskılayabilir. Psikofarmakoloji ve nöropsikiyatri literatüründe, endorfin ailesinin bu üyesinin şizofreni ve duygudurum bozuklukları gibi psikotik tablolardaki nöropeptit dengesizlikleriyle ilişkili olabileceği öne sürülmüştür; ancak farmakolojik olarak beta-endorfin kadar güçlü bir analjezik etki profiline sahip değildir.

Etimoloji

İngilizce 'endogenous' [vücut içi] ve 'morphine' [morfin benzeri] kelimelerinin birleşimi olan 'endorphin' sözcüğüne, Yunan alfabesindeki üçüncü harf olan 'gamma' önekinin eklenmesiyle türetilmiştir.

Karıştırmayın

Beta-endorfin (daha güçlü analjezik ve öforizan etkiye sahiptir) ve enkefalinler (farklı amino asit dizilimine sahip daha kısa zincirli opiyat peptitlerdir).