Biyoenformatik
Bioinformatics
Tanım
Tıp ve yaşam bilimlerindeki karmaşık büyük verilerin, özellikle genomik ve halk sağlığı araştırmalarının analizi için bilişim teknolojilerinin uygulanmasıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Kanser biyolojisi araştırmalarında, tümör dokusundan ve sağlıklı dokudan elde edilen DNA dizileme verilerinin karşılaştırılarak hangi gen mutasyonlarının maligniteyi tetiklediğinin bir dizi Python ve R tabanlı biyoinformatik pipeline (iş akışı) kullanılarak tespit edilmesi.
Derin Analiz
Biyoenformatik; moleküler biyoloji, bilgisayar bilimi, istatistik ve matematik disiplinlerinin kesişim kümesinde yer alan multidisipliner bir alandır. Yüksek verimli (high-throughput) dizileme teknolojileri ve mikroarray deneyleri sonucunda ortaya çıkan petabaytlar büyüklüğündeki nükleotit dizileri ve protein yapıları, manuel olarak işlenemeyecek kadar büyüktür. Bu noktada devreye giren algoritmik modeller, yapay sinir ağları ve olasılıksal istatistiksel yöntemler; gen ekspresyon profillerinin çıkarılması, filogenetik ağaçların oluşturulması ve moleküler modelleme süreçlerini optimize eder. Biyomedikal araştırmalarda hastalıkların genetik temellerinin aydınlatılması ve kişiselleştirilmiş tıp uygulamalarının geliştirilmesi bu analitik altyapıya dayanır.
Etimoloji
Yunanca 'bios' [yaşam] ve Fransızca 'informatique' [enformatik/bilgi işlem] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Biyouyumluluk (biocompatibility) ile sıkça karıştırılır; biyouyumluluk malzemelerin canlı dokuyla etkileşimini incelerken, biyoenformatik tamamen veri odaklıdır ve hesaplamalı biyolojiyi ifade eder.