Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Gecikmeli Örneğe Eşleme

DMTS

Tanım

Bir organizmanın, kısa bir gecikme süresinin ardından, daha önce sunulan hedef uyarıcıyı (örneği) birden fazla seçenek arasından tanıyıp eşleştirmesini gerektiren standart bilişsel test paradigması.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir primat laboratuvar deneyinde, maymuna ekranda mavi bir kare gösterilir (örnek). Ekran karartılır ve 5 saniye boyunca (gecikme) hiçbir şey gösterilmez. Ardından ekranda aynı anda bir kırmızı kare ve bir mavi kare belirir. Maymunun mavi kareye dokunması ödüllendirilir; bu test, kısa süreli görsel bellek kapasitesini ölçer.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve nörobilimde çalışma belleği, tanıma belleği ve dikkat süreçlerini incelemek amacıyla hem hayvan modellerinde hem de insanlarda yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Denek öncelikle bir uyarıcıya (örnek) maruz bırakılır; ardından belirli bir süre boyunca bu uyarıcı ortadan kaldırılır (gecikme evresi). Gecikme bittiğinde, aralarında orijinal örneğin de bulunduğu birden fazla uyarıcı sunulur ve deneğin örnekle eşleşen uyarıcıyı seçmesi beklenir. Bu süreç, prefrontal korteks ve medial temporal lob (özellikle hipokampal yapılar) arasındaki sinaptik ağların işlevselliğine doğrudan dayanır.

Etimoloji

İngilizce 'Delayed Matching to Sample' ifadesinin kısaltmasıdır; 'delay' (gecikme), 'match' (eşleme/uydurma) ve 'sample' (örnek/numune) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Delayed Non-Matching to Sample (DNMTS) ile karıştırılır; DNMTS'de amaç örneğin aynısını değil, tam tersine farklı olan yeni uyarıcıyı seçmektir.