Sabit Eylem Kalıbı
Fixed Action Pattern (FAP)
Tanım
Klasik etolojide, bir tetikleyici uyarıcı tarafından uyarılan ve duyusal geri bildirime ihtiyaç duyulmaksızın eksiksiz bir şekilde icra edilen, genetik olarak kodlanmış, türe özgü kalıplaşmış davranış dizisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Gri kazların yumurta yuvarlama davranışı klasik bir örnektir. Kuluçka yuvasının dışına yuvarlanan bir yumurtayı gören kaz, boynunu uzatarak yumurtayı gagasıyla yuvaya doğru iter. Eğer bu işlem sırasında yumurta kazın gagasından alınırsa, kaz boş gagasıyla aynı yumurta yuvarlama motor hareketini eksiksiz tamamlamaya devam eder.
Derin Analiz
Sabit eylem kalıbı (FAP), organizmanın doğuştan getirdiği, öğrenme süreçlerinden bağımsız ve belirli bir uyarıcı (releaser veya sign stimulus) ile aktive edilen motor programlardır. Başlatıldıktan sonra çevresel geri bildirim dursa bile yarıda kesilmeden sonuna kadar sürdürülmesi, bu davranışların altındaki nöral devrenin otomatize doğasını gösterir. Modern etolojide, bu kalıpların mutlak olarak 'sabit' olmadığı, bireysel deneyimlerle esneklik gösterebildiği anlaşıldığından 'modal eylem kalıbı' (MAP) terimi daha baskın olarak kullanılmaktadır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Refleks ile karıştırılabilir; ancak refleksler tek bir kasın ya da basit bir eklemin anlık tepkisiyken, sabit eylem kalıbı karmaşık, çok aşamalı ve bir dizi motor eylemi içeren bütüncül bir davranış zinciridir.
Keşfetmeye Devam Edin
Etoloji
Etoloji
Ethology
Hayvan davranışlarını, öncelikli olarak doğal yaşam ortamlarında evrimsel ve uyumsal bağlamda inceleyen karşılaştırmalı biyoloji alt dalıdır.
İncele
Tetikleyici Uyarıcı
Tetikleyici Uyarıcı
Releaser
Etolojide, uygun koşullar altında sunulduğunda doğuştan gelen sabit hareket kalıplarını (fixed action pattern) başlatan duyusal uyarıcı.
İncele