Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Araçsal Zenginleştirme

Instrumental Enrichment

Tanım

Bireylerin bilişsel ve üstbilişsel becerilerini geliştirerek zihinsel performanslarını artırmayı hedefleyen yapılandırılmış bir müdahale programıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Hafif düzeyde entelektüel yetersizliği tanısı almış 14 yaşında bir ortaokul öğrencisinin, karmaşık örüntü bulmacalarını çözerken strateji üretmesi ve ardından bu stratejiyi akademik metinleri analiz ederken nasıl kullanacağını terapist eşliğinde 'köprüleme' tekniğiyle öğrenmesi.

Derin Analiz

Reuven Feuerstein tarafından 1970'lerde geliştirilen Araçsal Zenginleştirme, bilişsel modüle edilebilirlik teorisine dayanır. Bu yaklaşım, zekanın statik bir kapasite olmadığını, aksine uygun araçlar ve arabuluculuk yoluyla geliştirilebilecek dinamik bir süreç olduğunu savunur. Program, soyut düşünme, uzamsal organizasyon ve kategorizasyon gibi temel bilişsel işlevleri hedefleyen kağıt-kalem tabanlı görevler (enstrümanlar) içerir. 'Köprüleme' (bridging) süreci, bu yapay bulmacalarda kazanılan stratejilerin günlük yaşam problemlerine aktarılmasını sağlar. Özellikle üstbilişsel yetersizlikleri bulunan popülasyonlarda, bilgi işleme hızını ve yürütücü işlevleri optimize etmede yapılandırılmış bir bilişsel egzersiz havuzu sunar.

Etimoloji

Latince 'instrumentum' (araç, alet) ve Fransızca 'enrichissement' (zenginleştirme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Standart zeka testleri ile sıklıkla karıştırılır; ancak Araçsal Zenginleştirme bir ölçme aracı değil, bilişsel eksiklikleri onarmaya yönelik bir tedavi ve eğitim programıdır.