Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Moria

Moria

Tanım

Özellikle demans gibi nörolojik tablolarda görülen, zamansız, uygunsuz ve hastalıklı bir şaka yapma dürtüsü ile karakterize psikopatolojik bir durum.

Örnek Vaka / Uygulama

64 yaşında frontotemporal demans teşhisi konulan bir hasta, yakın bir akrabasının cenaze töreni sırasında tabutun başında yüksek sesle anlamsız ve müstehcen fıkralar anlatmaya başlamış, durumun ciddiyetini kavrayamayarak kahkahalarla gülmeye devam etmiştir.

Derin Analiz

Moria, nöropsikiyatrik bağlamda genellikle frontal lob patolojileri, ön temporal lob demansları (özellikle davranışsal varyant frontotemporal demans - bvFTD) veya orbitofrontal korteks hasarları ile ilişkilendirilir. Bu hastalar, sosyal normları, durumsal bağlamı ve empatiyi düzenleyen yürütücü işlevleri kaybettikleri için mizahı kontrol edemezler. Yaptıkları espriler genellikle kaba, çocuksu, basmakalıp ve tamamen uygunsuz anlarda (örneğin ciddi bir trajedi anında) ortaya çıkan 'witzelsucht' (şaka bağımlılığı) ile yakından ilişkilidir. Beynin inhibitör mekanizmalarının çökmesi sonucunda, içsel dürtülerin filtrelenmeden dışavurumunun bir tezahürüdür.

Etimoloji

Antik Yunanca 'mōria' (μωρία) kelimesinden türetilmiştir; kelime anlamı olarak 'aptallık', 'delilik' veya 'saçmalık' kökünden gelir.

Karıştırmayın

Witzelsucht ile sıklıkla karıştırılır; Witzelsucht daha çok kompulsif şaka yapma eğilimini tanımlarken, moria bu durumun klinik ve daha geniş demansiyel tablolardaki uygunsuz mizah ve neşe halini kapsar.