Sirkumvallat Papillalar
Circumvallate Papillae
Tanım
Dilin arka kısmında 'V' şeklinde dizilen, her biri derin bir hendekle çevrili ve yoğun şekilde acı tat reseptörleri barındıran büyük mukoza kabarıklıklarıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir kimyagerin laboratuvarda sentezlediği yeni ve aşırı derecede acı bir alkaloid bileşiği tattığında, dilinin arkasında anında yoğun bir tat alma refleksi ve hafif bir öğürme eğilimi hissetmesi, bu bölgedeki sirkumvallat papillaların yoğun bitter reseptör yoğunluğunun somut bir yansımasıdır.
Derin Analiz
Sirkumvallat papillalar, insan dilinin posterior üçte birlik bölümünde, terminal sulkusun hemen önünde ters 'V' (chevron) biçiminde konumlanan 7 ila 11 adet büyük sirküler yapıdır. Histolojik olarak bu papillaların etrafı, tükürük bezlerinin (von Ebner bezleri) salgılarıyla dolu dairesel bir hendekle çevrilidir. Bu sıvı havuzu, tat moleküllerinin (özellikle bitter bileşiklerin) reseptörlerle etkileşime girmesini hızlandıran bir solvent görevi görür. Her bir papilla yüzeyinde yaklaşık 250 adet tat tomurcuğu (gemma gustatoria) bulunur ve bu tomurcuklar yatay yönde konumlanmıştır. Nörogelişimsel ve evrimsel açıdan, potansiyel olarak toksik olan alkaloidlerin ve zehirli maddelerin yutulmadan önce algılanmasını sağlayan birincil alarm mekanizmalarından biridir; zira bitter tat hassasiyeti bu bölgede en üst düzeydedir.
Etimoloji
Latince 'circum' (çevresinde, etrafında) ve 'vallatus' (hendekle çevrili, surla çevrili) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; arkasında bir hendek barındıran yapıları niteler.
Karıştırmayın
Fungiform papillalar (dilin ön ve yan kısımlarında yer alır, tatlı ve tuzlu tatlara duyarlıdır) ve filiform papillalar (tat tomurcuğu içermez, mekanik dokunma duyusundan sorumludur).