Pirojen
Pyrogen
Tanım
Vücut sıcaklığında artışa, yani ateşe neden olan her türlü maddesel etken veya ajandır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bakteriyel bir enfeksiyon kapmış bir hastanın kan dolaşımına karışan mikroorganizma toksinleri (eksojen pirojenler), makrofajları uyararak sitokin salınımına yol açar. Bu süreç beyne sinyal göndererek vücut sıcaklığının 37°C'den 38.5°C'ye çıkarılmasına neden olur; hasta bu esnada üşüme ve titreme hisseder.
Derin Analiz
Pirojenler, kaynaklarına göre endojen ve eksojen olarak ikiye ayrılır. Eksojen pirojenler genellikle bakteriler, virüsler ve diğer mikroorganizmaların dış zar bileşenleridir (örneğin Gram-negatif bakteri endotoksinleri). Bu ajanlar doğrudan bir ısı kaynağı oluşturmaz; bunun yerine bağışıklık sisteminin interlökin-1 (IL-1), tümör nekroz faktörü (TNF) ve interlökin-6 (IL-6) gibi proinflamatuar sitokinler salgılamasını tetiklerler. Bu sitokinler kan-beyin bariyerini aşarak hipotalamustaki termoregülasyon merkezini (preoptik alan) etkiler ve prostaglandin E2 (PGE2) sentezini artırarak vücudun termostatik ayar noktasını yukarı taşır. Sonuçta titreme ve vazokonstriksiyon yoluyla ısı üretimi ve tutulumu artar.
Etimoloji
Yunanca 'pyr' [ateş] + 'genesis' [oluşum, doğuş] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı 'ateş üreten' demektir.
Karıştırmayın
Hipertermi ile karıştırılır. Hipertermi, hipotalamik ayar noktası değişmeksizin vücudun ısıyı düzenleme kapasitesinin aşılması veya bozulmasıdır (örneğin sıcak çarpması); pirojen kaynaklı ateş ise hipotalamik ayar noktasının bilinçli olarak yükseltildiği immün bir yanıttır.
Keşfetmeye Devam Edin
Hipotalamus
Hipotalamus
Hypothalamus
Diensefalonun ventralinde yer alan, otonom sinir sistemi ve endokrin sistemin entegrasyonunu sağlayarak homeostazisi düzenleyen kritik beyin merkezi.
İncele
Sitokin
Sitokin
Cytokine
Hücreler arası sinyalleşmeyi aracı eden ve bağışıklık ile enflamasyon süreçlerini düzenleyen küçük protein veya peptid molekülleridir.
İncele
Termoregülasyon
Termoregülasyon
Thermoregulation
Bir organizmanın çevresel sıcaklık dalgalanmalarına rağmen iç vücut sıcaklığını fizyolojik ve davranışsal mekanizmalarla belirli bir denge aralığında tutma yeteneğidir.
İncele