Çevresel Agnozi
Environmental Agnosia
Tanım
Beyin hasarı sonrasında bireyin evini, mahallesini ve önceden çok iyi bildiği coğrafi çevreleri tanıyamaması, topoğrafik aşinalığını tamamen yitirmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
64 yaşında geçirdiği sağ posterior serebral arter enfarktüsü sonrası taburcu olan bir hasta, kendi evinin koridorunda yürürken buranın neresi olduğunu çıkaramaz, mutfağı ile banyosunu karıştırır ve onlarca yıldır yaşadığı mahallede sokağa çıktığında tamamen kaybolur.
Derin Analiz
Çevresel agnozi, genellikle sağ hemisferin paryetal ve oksipital loblarının (özellikle parapipokampal alan ve lingual girus) hasar görmesiyle ortaya çıkan bir nöropsikolojik bozukluktur. Bu tablodaki hastalar, nesneleri veya yüzleri tanımakta zorlanmasalar bile, görsel olarak tanıdık bir mekana girdiklerinde o yerin kimliğini, bağlamını ve nerede olduğunu idrak edemezler. Görsel algı intakt kalmasına rağmen, mekanın topoğrafik özelliklerinin semantik hafıza ve görsel-uzamsal yönelim sistemleriyle entegrasyonu kesintiye uğramıştır.
Etimoloji
Fransızca 'environnement' (çevreyi kuşatan alan) ve Yunanca 'agnosia' (a- [yokluk] + gnosis [bilgi, tanıma]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Topopoğrafik dezoryantasyon ile sıklıkla karıştırılır; ancak topoğrafik dezoryantasyon daha geniş bir rota bulma ve harita okuma yetersizliğini kapsarken, çevresel agnozi spesifik olarak daha önce bilinen mekanların tanınmasındaki kayıptır.