Beta Reseptör
Beta Receptor
Tanım
Sempatik sinir sisteminin katekolaminler (adrenalin ve noradrenalin) tarafından uyarılmasını sağlayan ve hücre zarında yer alan bir grup G-protein kenetli reseptördür.
Örnek Vaka / Uygulama
Topluluk önünde konuşma yapacak bir klinik psikoloji yüksek lisans öğrencisinin, sunum öncesi yaşadığı yoğun çarpıntı ve ellerde titreme gibi somatik anksiyete belirtilerini azaltmak için düşük doz propranolol (non-selektif beta bloker) alması ve bunun sonucunda periferik beta reseptör uyarımının baskılanması.
Derin Analiz
Beta adrenerjik reseptörler; kalp atım hızını, miyokard kasılma gücünü, düz kas gevşemesini ve glikojenolizi düzenleyen kritik otonom sinir sistemi bileşenleridir. Farmakolojide beta-1 reseptörleri ağırlıklı olarak kalpte, beta-2 reseptörleri ise bronşlarda ve kan damarlarının düz kaslarında bulunur. Bu reseptörlerin aktivasyonu, adenilat siklaz enzimini uyararak hücre içi cAMP (siklik AMP) seviyesini artırır ve protein kinaz A (PKA) yolağını aktive eder. Klinik psikofarmakolojide, anksiyete belirtilerinin somatik tezahürlerini (tremor, taşikardi) bloke etmek amacıyla beta bloker ajanlar sıklıkla reçete edilir.
Etimoloji
Yunanca 'beta' (ikinci harf) ve Latince 'recipere' (almak, kabul etmek) fiilinden türetilmiş 'receptor' sözcüğünün birleşimidir.
Karıştırmayın
Alfa reseptörler (genellikle vazokonstriksiyon ve düz kas kasılmasından sorumludur, oysa beta reseptörler genellikle vazodilatasyon ve gevşeme sağlar).
Keşfetmeye Devam Edin
Adrenalin
Adrenaline
Böbrek üstü bezlerinin medulla tabakasından salgılanan ve sempatik sinir sistemini aktive ederek akut stres tepkilerini yöneten bir katekolamin hormonu ve nörotransmiterdir.
Otonom Sinir Sistemi
ANS
Düz kasları, kalp kasını ve bezleri iç organlar düzeyinde inerve ederek kalp hızı, sindirim ve solunum gibi istemsiz fizyolojik süreçleri düzenleyen periferik sinir sistemi alt bölümüdür.