Propranolol
Propranolol
Tanım
Hipertansiyon ve kardiyak aritmilerin tedavisinde kullanılan, düşük dozlarda ise performans anksiyetesi ve somatik tremorları baskılayan selektif olmayan bir beta blokerdir.
Örnek Vaka / Uygulama
Akademik bir konferansta sunum yapacak olan ve şiddetli ellerde titreme, ses titreşimi ve kalp çarpıntısı yaşayan bir klinik vaka, bilişsel davranışçı terapi seanslarına ek olarak düşük doz propranolol kullanımı sayesinde somatik uyarılmışlık düzeyini kontrol altına alarak performansını başarıyla gerçekleştirmiştir.
Derin Analiz
Propranolol, sempatik sinir sisteminin beta-adrenerjik reseptörlerini (hem beta-1 hem de beta-2) kompetitif olarak bloke eden lipofilik bir farmakolojik ajandır. Nöropsikoloji ve klinik psikiyatri bağlamında değeri, adrenerjik aktivitenin periferik somatik belirtilerini (taşikardi, tremor, vazokonstriksiyon) inhibe etme yeteneğinden gelir. Beyin kan-beyin bariyerini kolaylıkla geçebilmesi, merkezi sinir sistemi üzerindeki etkilerini de olası kılar. Performans anksiyetesinde 'kaç ya da savaş' tepkisinin fiziksel feedback döngüsünü kırarak, bireyin bilişsel süreçlerini tehdit eden somatik panik döngüsünü kesintiye uğratır. Ancak, bronşiyal düz kaslardaki beta-2 reseptör blokajı nedeniyle astım hastalarında kontrendikedir.
Etimoloji
Latince 'pro-' (önce/lehinde) ve 'propil' kimyasal kökünün, -ol (alkol/hidroksil grubu) sonekiyle birleşmesinden türetilmiş farmakolojik bir terimdir.
Karıştırmayın
Anksiyolitiklerle (örneğin benzodiazepinler) karıştırılır; ancak propranolol sedasyon yapmaz veya Bilişsel işlevleri köreltmez, yalnızca sempatik sinir sisteminin periferik belirtilerini hedef alır.
Keşfetmeye Devam Edin
Sempatik Sinir Sistemi
Sempatik Sinir Sistemi
Sympathetic Nervous System
Otonom sinir sisteminin iki ana alt bölümünden biri olup, akut stres ve tehdit durumlarında bedeni 'savaş ya da kaç' tepkisine hazırlayan fizyolojik mekanizmadır.
İncele