Isı Şoku Proteini
Heat Shock Protein
Tanım
Fizyolojik strese yanıt olarak üretilen ve protein homeostazını, katlanmasını ve hücresel hayatta kalmayı destekleyen moleküler şaperon grubu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun oksidatif strese maruz kalan kortikal nöronlarda, HSP70 seviyeleri hızla yükselerek biriken toksik protein agregatlarını stabilize eder ve lizozomal degradasyon yollarına yönlendirerek hücre ölümünü engeller.
Derin Analiz
Hücresel düzeyde homeostazın sürdürülmesinde kritik rol oynayan ısı şok proteinleri (HSP'ler), yeni sentezlenen peptid zincirlerinin doğru üç boyutlu konformasyonlar kazanmasını sağlayan moleküler şaperonlardır. Sadece termal stres altında değil; oksidatif stres, inflamasyon, iskemi ve toksin maruziyeti gibi çeşitli patolojik uyaranlar altında da upregüle edilirler. Yanlış katlanmış (misfolded) proteinlerin agregasyonunu önleyerek nörodejeneratif süreçlerde (örneğin tauopatilerde) nöroprotektif bir kalkan oluştururlar. Bununla birlikte, onkojenik süreçlerde apoptozu baskılayarak kanser hücrelerinin hayatta kalmasına aracılık etmeleri, onları hem farmakolojik bir hedef hem de klinik araştırmaların odağı haline getirmektedir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Enzimler (enzimler katalitik reaksiyonları hızlandırırken, HSP'ler katalitik aktivite göstermez, konformasyonel katlanmaya aracılık eder) ve yapısal proteinler (aktin/miyelin gibi yapıyı oluşturan proteinlerden farklı olarak düzenleyici ve koruyucu işlev görürler).