Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kaynak Rekabeti

Competition For Resources

Tanım

Aynı veya farklı türden bireylerin, sınırlı arz nedeniyle ortak bir kaynağı elde etmek için giriştiği ekolojik ve evrimsel mücadele.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek yoğunluklu bir popülasyonda yaşayan primat gruplarında, sınırlı meyve kaynaklarına erişim için dişi bireyler arasında gözlenen baskınlık hiyerarşisi mücadelesi ve bu mücadelenin bireylerin stres hormon (kortizol) seviyelerini artırması.

Derin Analiz

Ekolojik ve evrimsel psikoloji bağlamında kaynak rekabeti, bireylerin hayatta kalma ve üreme başarısını doğrudan sınırlayan temel bir dinamiktir. Aynı türün üyeleri arasındaki tür içi (intraspecific) rekabet en şiddetli formunu alır çünkü bireylerin ekolojik nişleri birebir örtüşür. Türler arası (interspecific) rekabet ise Gause'un Rekabetçi Dışlama İlkesi'ni tetikleyerek niş farklılaşmasına veya bir türün ortadan kalkmasına yol açabilir. Davranış bilimlerinde bu kavram, kıt kaynakların (besin, , statü, alan) bireyler arası saldırganlık, işbirliği stratejileri ve hiyerarşik yapılanmalar üzerindeki evrimsel baskısını açıklamak için kullanılır.

Etimoloji

Latince 'competere' (birlikte çalışmak, yarışmak; com- [birlikte] + petere [yönelmek, arzu etmek]) fiilinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Mutualizm ve kommensalizm ile karıştırılır; ancak kaynak rekabetinde taraflardan biri veya her ikisi dezavantaj görürken, mutualizmde ortak fayda esastır.