Kommensalizm
Commensalism
Tanım
İki farklı türün yakın ilişki kurduğu, bir tarafın bu birliktelikten yarar sağladığı, diğer tarafın ise ne zarar ne de fayda gördüğü ekolojik ve biyolojik etkileşim türüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Büyük ağaçların gövdesine tutunarak güneş ışığına daha rahat ulaşan epifit bitkilerin (örneğin bazı orkideler) ağaca hiçbir fiziksel zarar vermeden ya da yarar sağlamadan yaşamını sürdürmesi kommensalizmin klasik bir örneğidir.
Derin Analiz
Kommensalizm, türler arası simbiyotik ilişkilerin temel kategorilerinden biridir. Karşılıklılık (mutualizm) ve parazitizmden bu yönüyle ayrılır. Evrimsel süreçte bu tür etkileşimler, zamanla zorunlu veya fakültatif (isteğe bağlı) formlar alabilir. Nörobiyolojik ve davranışsal bağlamda, türlerin çevreye adaptasyon süreçlerinde kaynak paylaşımının optimal düzeyde tutulmasını sağlayan adaptif bir strateji olarak karşımıza çıkar. İnsan mikrobiyomunda da benzer kommensal organizmalar (örneğin deride veya bağırsakta yaşayan bazı mikroflora üyeleri) konakçının metabolizmasına doğrudan zarar vermeden kendi yaşam alanlarını bulur.
Etimoloji
Latince 'com-' (birlikte) + 'mensa' (masa, yemek masası) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı olarak 'aynı masayı paylaşanlar' demektir.
Karıştırmayın
Mutualizm (her iki türün de karşılıklı yarar sağlaması ile karıştırılır; kommensalizmde ikinci tür nötr kalır) ve Parazitizm (bir türün yarar sağlarken diğerine zarar vermesi ile karıştırılır).