Gömülü Şekiller Testi
Embedded Figures Test (EFT)
Tanım
Karmaşık bir görsel alan içine gizlenmiş basit bir geometrik şeklin buldurulmasını amaçlayan, bireylerin alan bağımlılığı ve alan bağımsızlığı gibi bilişsel stillerini ölçen nöropsikolojik test.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir nöropsikoloji laboratuvarında, trafik kazası sonrası sağ parietal bölgede lezyon şüphesi bulunan bir hastaya Gömülü Şekiller Testi uygulanır. Hastadan, karmaşık çizgilerle bulmaca haline getirilmiş bir arka plan içine gizlenmiş üçgen formunu bulup parmağıyla izlemesi istenir. Hastanın şekli fark etmekte aşırı zorlanması ve görsel alanı parçalara ayırıp analitik tarama yapamaması, parietal kaynaklı görsel-mekansal işlev bozukluğunu destekleyen klinik bulgulardan biri olarak değerlendirilir.
Derin Analiz
Gömülü Şekiller Testi (EFT), bireyin görsel uyaranları bütüncül bir perspektifle mi yoksa analitik ve parçalara ayırarak mı işlediğini inceleyen köklü bir bilişsel değerlendirme aracıdır. Testin temel dayanağı, karmaşık bir bağlam içindeki figürü arka plandan, yani görsel gürültüden soyutlayabilme yeteneğidir. Yüksek performans gösteren bireyler 'alan bağımsız' (field-independent) olarak sınıflandırılır; bu kişiler analitik düşünme, uyaranları bağlamından kopararak inceleme ve aktif öğrenme stratejileri benimseme eğilimindedir. Düşük performans gösterenler ise 'alan bağımlı' (field-dependent) kategorisinde yer alır; bu grup bilgiyi daha bütüncül işler, sosyal ipuçlarına karşı duyarlıdır ve dışsal bağlamdan daha fazla etkilenir. Nöropsikolojik bağlamda, testten alınan zayıf skorlar, özellikle sağ hemisfer veya parietal lob kaynaklı lezyonların ve işlev bozukluklarının solanmasında klinik bir gösterge olarak ele alınabilir.
Etimoloji
İngilizce 'embedded' (gömülü, içine yerleştirilmiş) ve 'figure' (şekil, form) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş olup, kökeni Latince 'figura' (biçim, silüet) sözcüğüne dayanır.
Karıştırmayın
Gestalt algı testleri ile sıklıkla karıştırılır; ancak Gestalt testleri bütünsel algılama eğilimini ölçerken, EFT arka plandaki karmaşayı bastırıp analitik ayrıştırma yapabilme becerisini hedefler.