Sosyal İzolasyon Sendromu
Social İsolation Syndrome
Tanım
Hayvanların türdeşleriyle temastan tamamen mahrum bırakılarak büyütülmesi sonucu ortaya çıkan; ciddi anormal davranışlar, stereotipiler ve cinsel işlev bozukluklarıyla karakterize deneysel bir sendromdur.
Örnek Vaka / Uygulama
Erken dönemde tamamen izole bir kafeste büyütülen bir denek hayvanı, yetişkinliğe eriştiğinde kendi türünden bireylerle aynı ortama konulduğunda sosyal sinyalleri işleyemez; saldırganlık ile aşırı korku arasında gidip gelir, köşeye büzüşerek kendine sarılır ve normal kur yapma ile çiftleşme davranışlarını sergileyemez.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji ve gelişimsel nörobiyoloji literatüründe bu sendrom, erken dönem yoksunluğunun sinir sistemi ve davranış repertuvarı üzerindeki kalıcı yıkıcı etkilerini incelemek için temel bir modeldir. Özellikle Harry Harlow'un rhesus maymunları üzerindeki öncü yoksunluk deneyleriyle anlaşılmıştır ki, erken yaşlarda akran ve anne etkileşiminden mahrum kalmak; prefrontal korteks ve limbik sistem arasındaki maturasyon süreçlerini sekteye uğratır. Biyolojik düzeyde, bu durum nörotrofik faktörlerin (örneğin BDNF) ekspresyonunda düşüşe, hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) ekseninde kronik hiperaktiviteye ve nörotransmitter dengesizliklerine yol açar. Sonuç olarak birey, çevresel uyaranlara adapte olamaz, sosyal ipuçlarını okuyamaz ve 'rocking' (sallanma) veya 'self-clasping' (kendine sarılma/tutunma) gibi oto-erotik ve otomasyona dayalı katatonik stereotipiler sergiler.
Etimoloji
Latince 'socialis' (toplumsal, yoldaş) ve 'isolatus' (yalnızlaştırılmış, adaya çevrilmiş) sözcüklerinin birleşimiyle türetilmiş, klinik ve deneysel etolojide kullanılan bir bileşik terimdir.
Karıştırmayın
Yalnızlık (loneliness) öznel bir duygu durumudur ve bilişsel bir algıyı ifade eder; oysa sosyal izolasyon sendromu, objektif ve tam bir uyaran yoksunluğunun neden olduğu nörogelişimsel ve davranışsal bozukluk tablosudur.
Keşfetmeye Devam Edin
Bağlanma Kuramı
Bağlanma Kuramı
Attachment Theory
Bebekler ile birincil bakım verenleri arasında evrimsel temelli yakınlık arayışı ve duygusal bağ kurma süreçlerini inceleyen, bireyin yaşam boyu duygu düzenleme kapasitesini şekillendiren kapsamlı gelişimsel kuram.
İncele
Stereotipik Davranış
Stereotipik Davranış
Stereotyped Behavior
Değişen çevresel koşullara uyum sağlamayan, belirli bir kalıbı katı bir şekilde takip eden yineleyici davranış örüntüsü.
İncele