Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Haptik

Haptic

Tanım

Deri ve kütanöz duyu sistemine dayanan, bireyin nesneler veya yüzeyler hakkında bilgi edinmek amacıyla aktif olarak dokunma ve uzuvlarını hareket ettirme süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Gözleri kapalı bir bireyin, masanın üzerindeki nesnenin ne olduğunu anlamak için parmak uçlarını nesnenin yüzeyinde gezdirerek kenarlarını, sıcaklığını ve dokusunu aktif olarak incelemesi haptik algıya kusursuz bir örnektir.

Derin Analiz

Haptik algı, salt pasif bir dokunma duyumundan öte, motor sistem ile somatosensoriyel korteksin entegre çalışmasını gerektiren aktif bir keşif döngüsüdür. Birey, ellerini veya diğer uzuvlarını nesne üzerinde gezdirirken proprioseptif geribildirim ile taktil uyarımları birleştirerek nesnenin dokusu, sertliği, ağırlığı ve geometrik formu hakkında zihinsel bir model oluşturur. Nöropsikolojik düzeyde, birincil somatosensoriyel korteks (S1) ve ikincil somatosensoriyel alanlar (S2), posterior parietal korteks ile eşgüdümlü olarak uzamsal ve dokunsal bilgiyi işler.

Etimoloji

Yunanca 'haptikos' (dokunabilen, tutabilen) kelimesinden türetilmiştir; kökeni 'haptein' (dokunmak, bağlamak) fiiline dayanır.

Karıştırmayın

Pasif dokunma (deriye sadece bir uyaranın verilmesi ve bireyin keşif hareketi yapmaması) ve genel somestezi (bütün vücut duyularını kapsaması) kavramlarıyla karıştırılır; haptik kavramı özellikle aktif motor keşfi vurgular.