Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Haptik Algı

Haptic Perception

Tanım

Nesnelerin ve yüzeylerin aktif dokunma ve kasıtlı keşif yoluyla algılanması süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Gözleri bağlı bir bireyin, masanın üzerindeki bilinmeyen bir objeyi elleriyle yoklayarak, parmak uçlarındaki dokunumsal verileri ve eklemlerindeki konum hissiyatını (propriosepsiyon) birleştirip bunun bir anahtar olduğunu anında teşhis etmesi haptik algının net bir göstergesidir.

Derin Analiz

Haptik algı, yalnızca derideki mekanoreseptörlerin sağladığı pasif taktil duyusal girdiden ayrılarak, proprioseptif sistem ve motor hareketin entegrasyonuyla şekillenir. Bilişsel ve nörobiyolojik düzeyde; bir nesnenin boyutu, dokusu, ağırlığı ve sertliği gibi özelliklerin somatosensoriyel korteks (S1 ve S2), posterior parietal korteks ve motor alanların ortak çalışmasıyla zihinsel birforma dönüştürülmesini sağlar. Aktif keşif döngüsü, duyusal girdinin motor çıktı ile sürekli güncellendiği karmaşık bir sensorimotor süreçtir.

Etimoloji

Yunanca 'haptós' (dokunulabilir, hissedilebilir) ve 'haptikós' (dokunmaya uygun) köklerinden türetilmiş olup, nesneleri kavrama ve elleme kapasitesini ifade eder.

Karıştırmayın

Taktil algı (passive touch) ile sıkça karıştırılır; taktil algı cildin pasif bir uyarıcıya maruz kalmasıyken, haptik algı özne tarafından gerçekleştirilen kasıtlı motor keşfi ve manipülasyonu gerektirir.