Gelişimin Öğretimsel Kuramı
İnstructional Theory Of Development
Tanım
Organizasyondan yoksun nörolojik unsurların farklılaşmış sinirsel yapılara dönüşmesinin çevresel etkenler tarafından biçimlendirildiğini öne süren kuramsal yaklaşımdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoksul ve uyarıcıdan yoksun bir erken çocukluk ortamında büyüyen bir bireyin prefrontal korteksindeki sinaptik bağlantı yoğunluğunun, zenginleştirilmiş eğitim ve çevresel uyaranlara maruz kalan bireylere kıyasla daha az dallanmış ve daha az entegre olması bu kuramla açıklanır.
Derin Analiz
Nörobiyoloji ve gelişimsel psikoloji kesişiminde yer alan bu kuram, beynin erken dönemdeki plastisitesini ve sinaptik budanma süreçlerini çevresel girdilerin modüle ettiğini savunur. Genetik determinizmin aksine, sinir sisteminin mikro mimarisinin deneyim, öğrenme ve çevresel uyaranlar aracılığıyla organize olduğunu ampirik temellere oturtur. Nöral ağların işlevsel uzmanlaşma kazanmasında dışsal talimatların ve uyarıcı zenginliğin rolünü irdeler.
Etimoloji
Latince 'instruere' (şekillendirmek, eğitmek, yapılandırmak) fiilinden türetilen 'instruction' ve Eski İngilizce 'wike' kökünden gelen 'development' (gelişim/açığa çıkma) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Genetik determinizm ve olgunlaşma kuramı (Maturation theory) ile sıklıkla karıştırılır; matürasyon biyolojik saatin içsel programına odaklanırken, bu kuram çevresel yönlendirmeyi merkeze alır.