Monoküler Baskılama
Monocular Suppression
Tanım
Bir gözün baskın hale gelerek diğer gözden gelen görsel girdiyi nörolojik olarak bastırması ve böylece binoküler görmenin engellenmesi durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Şaşılık tanısı konulan 7 yaşındaki bir çocuk, sağ gözünün içe kayması nedeniyle oluşan çift görmeyi engellemek için beyninin sağ gözden gelen sinyalleri sürekli baskılaması sonucu monoküler baskılama geliştirir; klinik muayenede sol gözün monoküler olarak tüm görsel alanı domine ettiği saptanır.
Derin Analiz
Monoküler baskılama, görsel sistemin çift görmeyi (diplopi) önlemek amacıyla geliştirdiği adaptif fakat işlevsel kayıp yaratan bir nörofizyolojik mekanizmadır. Genellikle strabismus (şaşılık) veya anizometropi gibi durumlarda, beynin iki gözden gelen çakışmayan sinyalleri birleştirememesi (füzyon yetersizliği) sonucu ortaya çıkar. Görsel korteksteki nöronal rekabet sırasında, ipsilateral veya kontralateral yollardan gelen sinyallerden biri, görsel korteksteki inhibitör mekanizmalar aracılığıyla sürekli olarak baskılanır. Bu durum stereopsisin (üç boyutlu derinlik algısının) kaybına yol açar ve erken çocukluk döneminde müdahale edilmediğinde kalıcı ambliyopiye (göz tembelliğine) zemin hazırlayabilir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Ambliyopi (göz tembelliği, monoküler baskılamanın neden olduğu anatomik/nöral sonuçtur; baskılama ise bu sürecin işlevsel mekanizmasıdır) ve retinal rekabet (normal görsel sistemde iki göz arasındaki geçici dalgalanmalardır, patolojik bir baskılama değildir).