Stereopsis
Stereopsis
Tanım
İki gözün retinasına düşen iki boyutlu retinal imgelerin hafifçe farklı açılardan gelmesi (binoküler eşitsizlik) sayesinde oluşan derinlik ve üç boyutlu uzay algısı.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvarda bir deneye katılan bireye özel polarize gözlükler takılır ve stereoskopik test ekranında (örneğin Random Dot Stereogram) rastgele noktalar gösterilir. Ekrandaki noktaların bir kısmı yatay olarak hafifçe kaydırılmıştır. Birey, çevredeki düzlemsel zeminle hiçbir monoküler ipucu olmamasına rağmen, bu kayma miktarını beyninde birleştirerek geometrik şeklin ekrandan dışarıya doğru üç boyutlu olarak kabardığını net bir şekilde algılar.
Derin Analiz
Stereopsis, görsel sistemin en sofistike hesaplama basamaklarından biridir. Her iki gözün birbirinden yatay olarak yaklaşık 6-7 cm uzakta konumlanması, retikalarda hafif kaymalara (binocular disparity) neden olur. Birincil görsel korteksteki (V1) basit ve karmaşık hücreler ile V2, V3 ve MT alanlarındaki nöronal popülasyonlar, bu minik disparite farklarını işleyerek dış dünyadaki nesnelerin mutlak ve göreceli uzaklık haritasını çıkarır. Bu süreç yalnızca pasif bir görsel kayıt değil, dorsal görsel akım (where/how pathway) boyunca gerçekleştirilen ileri düzey bir derinlik hesaplamasıdır. Tek gözlü (monoküler) ipuçları (örneğin lineer perspektif, ışık-gölge, örtüşme) derinlik hissi yaratsa da, gerçek stereopsis yalnızca sağlam binoküler entegrasyonla mümkündür.
Etimoloji
Antik Yunanca 'stereos' (katı, üç boyutlu, uzamsal) ve 'opsis' (görünüm, görme, göz) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; katı ve üç boyutlu uzamsal görme yetisini ifade eder.
Karıştırmayın
Monoküler derinlik ipuçları (monocular cues) ve hareket paralaksı ile sıklıkla karıştırılır. Monoküler ipuçları tek gözle de algılanabilirken, stereopsis kesinlikle iki gözün eş zamanlı ve eşgüdümlü binoküler disparity işleme kapasitesini gerektirir.
Keşfetmeye Devam Edin
Görsel Korteks
Görsel Korteks
Visual Cortex
Oksipital lobda yer alan ve lateral genikülan çekirdekten gelen sinyalleri işleyerek görsel algının temel ve karmaşık bileşenlerini oluşturan serebral korteks bölgesi.
İncele
Derinlik Algısı
Derinlik Algısı
Depth Perception
Görsel sistemin, nesnelerin katılığı ve üç boyutluluğu ile gözlemci arasındaki mesafeyi eş zamanlı olarak hesaplama yeteneği.
İncele