Ölüm Taklidi
Death Feigning
Tanım
Canlıların, hayati bir tehdit karşısında ani ve hareketsiz bir duruma geçerek 'ölü taklidi' yapmasıyla karakterize evrimsel bir savunma mekanizmasıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında kesecikli sıçanların (opossum) bir yırtıcıyla karşılaştıklarında yere düşüp gözlerini sabitlemeleri, solunumlarını asgari düzeye indirmeleri ve dış salgılar salgılayarak ölü ve çürümüş süsü vermeleri ölüm taklidinin klasik bir örneğidir.
Derin Analiz
Ölüm taklidi, etolojik ve nörobiyolojik bağlamda 'tonik hareketsizlik' (tonic immobility) olarak da bilinen, sempatik sistemin aşırı uyarılması sonucu ortaya çıkan istemsiz bir katatonik duruştur. Avcıların büyük çoğunluğu yalnızca hareket eden avlara karşı avlanma instinktine sahip olduğundan, bu ani hareketsizlik refleksi avcının dikkatini dağıtır veya avlanma motivasyonunu kırarak hayatta kalma olasılığını artırır. Nöral düzeyde, bu yanıt, korku devresinin (özellikle amigdala ve periaquaduktal gri maddenin) aşırı aktivasyonuyla tetiklenen, beyin sapı merkezli bir hayatta kalma stratejisidir. İnsanlardaki travmatik donma (freezing) tepkisiyle akraba olmakla birlikte, daha derin bir kas atonisi veya rijiditesi içerir.
Etimoloji
İngilizce 'death' (ölüm) ve 'feign' (taklit etmek, numara yapmak) kelimelerinin birleşiminden oluşur; etimolojik kökeni Eski İngilizce 'dēath' ile Eski Fransızca 'feindre' (saklanmak, numara yapmak, Latincesi *fingere*) kelimelerine dayanır.
Karıştırmayın
Donma tepkisi (freezing) ile sıklıkla karıştırılır; donma tepkisinde canlı tetikte bekler ve ani kaçışa hazırdır, ölüm taklidinde ise tam bir hareketsizlik, duyarsızlaşma ve kas tonusu değişimi söz konusudur.