Alkol Kızarıklık Reaksiyonu
Alcohol Flush Reaction (AFR)
Tanım
Alkol tüketimini takiben yüz, boyun ve vücudun diğer bölgelerinde görülen kızarıklık; buna eşlik eden hipotansiyon, taşikardi, terleme ve bulantı tablosudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Sosyal bir ortamda bir bardak fermente içki tükettikten kısa süre sonra yüzü, boynu ve göğüs kafesi ani ve yoğun bir şekilde kızaran, aynı zamanda kalbi hızla çarpmaya başlayan ve hafif düzeyde baş dönmesi ile bulantı hisseden bir bireyin durumu bu reaksiyonun klasik klinik tablosudur.
Derin Analiz
Alkol kızarıklık reaksiyonu, esas olarak karaciğerdeki etanol metabolizmasında görevli enzimlerin genetik varyasyonlarından kaynaklanan bir fenotipik durumdur. Etanol, alkol dehidrojenaz (ADH) enzimiyle öncelikle asetaldehite dönüştürülür. Normal şartlarda aldehit dehidrojenaz 2 (ALDH2) enzimi, bu toksik ara metabolit olan asetaldehiti daha zararsız asetik aside okside eder. Ancak popülasyonun belirli bir kesiminde (özellikle Doğu Asya kökenli bireylerin %40 ila %50'sinde) görülen ALDH2*2 mutasyonu, bu enzimin katalitik aktivitesini baskılar veya tamamen ortadan kaldırır. Sonuç olarak, dokularda biriken yüksek konsantrasyondaki asetaldehit, mast hücrelerinden ve endotelden salınan histaminin vasodilatasyon (damar genişlemesi) yaratmasıyla karakteristik kızarıklık tablosunu tetikler. Metabolize edilemeyen asetaldehitin güçlü karsinojenik niteliği nedeniyle, bu reaksiyonu gösteren bireylerde özellikle üst sindirim sistemi kanserleri riski istatistiksel olarak belirgin düzeyde yüksektir.
Etimoloji
İngilizce 'alcohol' (Arapça 'al-kuhl') + 'flush' (yüzün kızarması, ani kan basması) + 'reaction' (Latince 'reactio' [karşı tepki verme]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Alkol intoleransı genellikle bu durumla karıştırılır; ancak intolerans daha geniş bir spektrumu kapsarken, AFR spesifik olarak ALDH2 genetik varyantına bağlı asetaldehit birikiminin somatik ve vasküler bulgularını ifade eder. Alerjik reaksiyonlarla da (örneğin anafilaksi) karıştırılabilir; fakat AFR, immünoglobulin E (IgE) aracılı bir aşırı duyarlılık yanıtı değil, enzimatik bir detoksifikasyon kusurudur.