N1 Bileşeni
N1 Component
Tanım
Olaya ilişkin potansiyellerde (ERP) uyaranın verilmesinden yaklaşık 100 milisaniye sonra ortaya çıkan ilk negatif voltaj sapmasıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir işitsel dikotomik dinleme deneyinde katılımcılara kulaklıktan sol ve sağ kulaktan aynı anda farklı sesler verilir ve sadece sol kulağa odaklanmaları istenir. Sol kulaktan gelen uyarıcılara karşı kaydedilen EEG dalga formlarında, uyarımdan 100 ms sonra gözlenen N1 amplitüdünün, sağ kulaktakilere kıyasla çok daha yüksek olduğu saptanır; bu da erken duyusal dikkat modülasyonunu kanıtlar.
Derin Analiz
N1 bileşeni, elektroensefalografi (EEG) kayıtlarında duyusal girdilerin erken evredeki kortikal işlenmesini ve seçici dikkatin nörofizyolojik iz düşümünü yansıtır. Uyarıcının fiziksel özelliklerinin (yoğunluk, frekans) yanı sıra, bireyin o uyarıcıya ne derece odaklandığıyla da doğrudan modüle edilir. Dikkat edilen uyarıcılara verilen N1 amplitüdü, edilgen (unattended) uyarıcılara kıyasla belirgin şekilde daha büyüktür. Bu durum, serebral korteksin belirli duyusal alanlarında (örneğin işitsel korteks için N1m veya görsel korteks için N170 benzeri alt bileşenler) erken dönem dikkat süzgecinin aktifleştiğini gösterir. Bilişsel sinirbilimde, duyusal gain (kazanç) mekanizmalarının ve erken dikkat tahsisinin ampirik göstergesi olarak kritik bir elektro fizyolojik belirteçtir.
Etimoloji
Latince 'negativus' [olumsuz/negatif] kökünden gelen 'N' harfi ve sıra belirten '1' rakamı ile Latince 'componere' [bir araya getirmek/oluşturmak] fiilinden türetilen bileşen sözcüğünün birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
P300 bileşeni ile sıklıkla karıştırılır; P300 daha geç (yaklaşık 300 ms sonra) ortaya çıkar ve bilinçli değerlendirme, bellek güncelleme gibi üst düzey bilişsel süreçleri yansıtırken, N1 tamamen erken duyusal ve dikkatsel bir filtredir.