Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Bilinç Evrimi

Evolution Of Consciousness

Tanım

Bilincin, hayvanlarda biyolojik bir adaptasyon olarak ortaya çıkma ve gelişme süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir araştırmacının, memelilerdeki talamokortikal döngülerin karmaşıklığı ile bazı kuş türlerinin (örneğin kargagiller) problem çözme sırasındaki bilinçli farkındalık düzeylerini karşılaştırmalı nöroanatomi yöntemleriyle incelemesi.

Derin Analiz

Bilinç evrimi, filogenetik süreçte adaptif avantaj sağlayan nöral mimarilerin (özellikle talamokortikal sistemin) 200 milyon yılı aşkın süredir memelilerde gelişmesiyle şekillenmiştir. Uyanıklık, dikkat yönelimi, duyusal algı ve anlık bellek gibi fenomenolojik ve işlevsel yetiler, bu evrimsel sürekliliğin ürünüdür. Yalnızca memelilerle sınırlı kalmayıp kuşlarda, bazı kafadanbacaklılarda ve sürüngenlerde de yakın işlevsel paralellikler gösterdiği evrimsel biyoloji ve nörobilim kesişiminde incelenmektedir.

Etimoloji

Latince 'evolutio' (açılma, gelişme, dışa doğru serme) ve 'conscientia' (ortak bilgi, bilme, bilinç; 'com-' [birlikte] + 'scire' [bilmek]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Kolektif bilinçdışı (Carl Jung'un arketipler teorisiyle ilgilidir, biyolojik adaptasyon sürecini değil psikodinamik mirası ifade eder) ve evrimsel psikoloji (genel olarak insan davranışlarının evrimsel kökenlerini inceler; bilinç evrimi ise doğrudan bilinçlilik halinin nörobiyolojik kökenine odaklanır).