Bell Fenomeni
Bell’s Phenomenon
Tanım
Gözleri kapatma girişimi sırasında göz kürelerinin istemsiz olarak yukarı ve dışa doğru yukarı kaymasıyla karakterize koruyucu bir refleks.
Örnek Vaka / Uygulama
Sol yüz felci geçiren bir hasta, aynaya bakarak sol gözünü kapatmaya çalışır. Göz kapağı kası çalışmadığı için göz açık kalır, ancak aynı anda göz bebeği yukarı ve dışa doğru kayarak korneayı üst göz kapağının arkasında saklar.
Derin Analiz
Bell fenomeni, beyin sapında (özellikle pons seviyesinde) yer alan ve n. facialis (VII. sinir) ile n. oculomotorius (III. sinir) çekirdekleri arasındaki nöral entegrasyona dayanan fizyolojik bir refleks mekanizmasıdır. Normal bireylerin yaklaşık yüzde 75 ila 90'ında subklinik düzeyde mevcuttur. Ancak en net gözlemlendiği bağlam, periferik fasiyal paralizi (Bell palsisi) vakalarıdır. Fasiyal sinir hasarı nedeniyle m. orbicularis oculi kası gözü kapatamadığında, hasta göz kapaklarını kapatmaya çalıştığı an bu senkronize yukarı-dışa hareket bariz bir şekilde ortaya çıkar. Bu durum, korneanın dış etkenlerden korunması için evrimsel olarak gelişmiş bir defansif koruyucu refleks arkının klinik göstergesidir.
Etimoloji
İskoç anatomi uzmanı ve cerrah Sir Charles Bell'in soyadından (19. yüzyıl eponymik tıp terminolojisi) türetilmiştir.
Karıştırmayın
Oküler deviasyon veya şaşılık türleri (tropiler); çünkü bu durumlar istemli veya patolojik kas dengesizliklerinden kaynaklanır, oysa Bell fenomeni sadece göz kapama çabasıyla tetiklenen fizyolojik bir refleks hareketidir.