Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İnteroseptör

İnteroceptor

Tanım

Vücudun organlarından, kan damarlarından ve viseral dokulardan gelen duyusal uyarıları algılayan özelleşmiş alıcı reseptörlerdir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yoğun bir egzersiz sırasında kalp atım hızının artmasıyla birlikte aort yayındaki ve karotis sinüsteki baroreseptörlerin (birer interoseptör) kan basıncındaki artışı algılayıp beyine sinyal göndermesi ve böylece sempatik tonusun düzenlenerek homeostazın korunması.

Derin Analiz

Nörobiyoloji ve duyusal fizyoloji bağlamında interoseptörler, otonom sinir sistemi ve homeostatik dengenin sürdürülmesinde hayati bir rol oynamaktadır. Sindirim sistemi, kardiyovasküler ve ürogenital sistem gibi viseral alanlardaki mekanoreseptörler, kemoreseptörler ve nosiseptörler aracılığıyla; kan basıncı, oksijen satürasyonu, pH seviyeleri, viseral gerilme ve metabolik durum gibi parametreleri sürekli olarak izlerler. Bu sinyaller afferent yollarla omuriliğe ve oradan beyinsapı ile insular kortekse iletilerek içsel durum farkındalığını (interoception) oluşturur.

Etimoloji

Latince 'inter' [içinde, arasından] + 'recipere' [almak, kabul etmek] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı olarak 'içsel uyarıları alan yapı' demektir.

Karıştırmayın

Eksteroseptörler (çevresel ve dış dünyaya ait uyarıları alır) ve proprioseptörler (kas, tendon ve eklemlerin konumunu ve hareketini algılar).