Vekil İşlev
Vicarious Function
Tanım
Beyin hasarı sonrasında, zarar gören bir alanın yürüttüğü işlevlerin sağlıklı diğer bölgeler tarafından üstlenilerek kapasitenin geri kazanılmasını açıklayan nörobiyolojik teoridir.
Örnek Vaka / Uygulama
Sol hemisferdeki Broca alanının inme (felç) nedeniyle hasar görmesi sonucu konuşma yetisini kaybeden bir hastanın, zamanla sağ hemisferdeki simetrik homolog alanın bu işlevi kısmen ya da tamamen devralması sayesinde, yoğun rehabilitasyon süreciyle birlikte yeniden akıcı konuşabilmeyi öğrenmesi.
Derin Analiz
Nöropsikolojik açıdan vekil işlev, beynin katı ve değişmez bir yapı olmadığını, aksine işlevsel esnekliğe (plastisiteye) sahip olduğunu kanıtlayan temel mekanizmalardan biridir. Bu kavram, sinir sistemindeki işlevlerin yalnızca tek bir anatomik merkeze hapsolmadığını, dağıtık işleme ağları (distributed processing networks) üzerinden yürütüldüğünü gösterir. Hasar gören kortikal veya subkortikal bir bölgenin ardından, komşu ya da kontralateral (karşı hemisferdeki) nöronal devreler bu yükü devralarak sinaptik filizlenme ve yeni yolların inşası yoluyla işlevselliği konsolide eder. Ancak bu telafi mekanizmasının etkinliği, lezyonun yaygınlığına, hastanın yaşına ve kognitif rezervine doğrudan bağımlıdır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Nöroplastisite kavramı ile sıklıkla karıştırılır; ancak plastisite genel bir çatı mekanisiyken, vekil işlev bu plastisitenin spesifik olarak hasar gören bir bölgenin yerini doldurma neticesini ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Nöroplastisite
Nöroplastisite
Neuroplasticity
Merkezi sinir sisteminin, deneyim, öğrenme, çevresel uyarıcılar ve nöronal hasarlar sonrasında sinaptik bağlantılarını ve yapısal organizasyonunu yeniden biçimlendirme kapasitesi.
İncele
Kognitif Rezerv
Kognitif Rezerv
Cognitive Reserve
Yetişkin beyninin, nörolojik hasar veya hastalıklara rağmen klinik semptom göstermeksizin işlevselliğini sürdürebilme kapasitesi ve alternatif sinirsel ağlar kullanabilme esnekliği.
İncele